Thu nhập khủng từ phụ phẩm nông nghiệp: Nông dân Việt biến thứ bỏ đi thành tiền tỷ

Từng bị coi là loài cây "vô dụng", gây tắc nghẽn sông rạch, lục bình (bèo tây) đang có cuộc "lột xác" ngoạn mục, trở thành nguyên liệu xanh quý giá cho ngành thủ công mỹ nghệ và thời trang bền vững.

Nhận ra giá trị kinh tế tiềm năng, nông dân nhiều vùng, đặc biệt là Đồng bằng sông Cửu Long, đã biến loài cây dại này thành nguồn sống. Nghề thu hoạch, chế biến và đan lục bình thành túi xách, giỏ, đồ gia dụng đang âm thầm mang lại thu nhập ổn định, thậm chí giúp nhiều hộ gia đình vươn lên khá giả.

Lục bình sinh trưởng mạnh mẽ, phủ dày trên sông, kênh rạch. Chính đặc điểm dễ thích nghi này lại biến chúng thành nguồn nguyên liệu dồi dào, gần như vô tận và thân thiện với môi trường.

So với các nghề thủ công truyền thống dùng cói hay lát, nghề đan lục bình có lợi thế vượt trội về chi phí đầu vào. Nguyên liệu rẻ hơn khoảng 1/3 và người dân không cần trồng, chỉ thu hoạch tự nhiên. Sau khi vớt lên, thân cây được xử lý, phơi khô đúng kỹ thuật để đạt độ dẻo dai, giữ màu vàng nâu bền đẹp.

Không chỉ rẻ, dễ kiếm, lục bình còn cho năng suất đan cao. Sợi to, mềm giúp hoàn thiện sản phẩm nhanh gấp nhiều lần. Theo các nghệ nhân, cùng một khoảng thời gian, năng suất đan lục bình có thể gấp bốn lần so với cói, lát, phù hợp với lao động nông thôn, đặc biệt là phụ nữ và người lớn tuổi.

Từ những vật dụng gia đình đơn giản, sản phẩm từ lục bình nay đã lên ngôi với diện mạo thời thượng. Dưới bàn tay tài hoa của người thợ, chúng trở thành túi xách thời trang, đồ trang trí nội thất, chụp đèn... kết hợp thêm vải, da tạo điểm nhấn, đáp ứng thị hiếu người tiêu dùng trong nước và quốc tế.

Trong bối cảnh xu hướng tiêu dùng xanh lên ngôi, ưu tiên sản phẩm tự nhiên thay thế nhựa, đồ thủ công từ lục bình càng được săn đón. Nghề này không chỉ tạo thu nhập mà còn góp phần làm sạch sông rạch, bảo vệ môi trường.

Thu nhập từ nghề này khá ổn định. Một thợ lành nghề có thể kiếm vài trăm nghìn đến vài triệu đồng mỗi ngày. Đặc biệt, sản phẩm khi xuất khẩu sang thị trường châu Âu, Mỹ, Nhật Bản có giá trị gia tăng rất cao.

Nghề đan lục bình linh hoạt, vốn đầu tư thấp, phù hợp với hộ nông dân nhỏ. Tuy nhiên, thách thức vẫn tồn tại như sản xuất nhỏ lẻ, phụ thuộc vào đơn hàng trung gian và yêu cầu kỹ thuật xử lý nguyên liệu cao để đảm bảo chất lượng xuất khẩu.

Nhìn chung, với tiềm năng lớn từ xu hướng sống xanh, lục bình đang mở ra hướng phát triển bền vững cho nghề thủ công truyền thống. Nhiều địa phương đang hỗ trợ đào tạo, cải tiến mẫu mã và kết nối thị trường để nâng cao giá trị cho loài cây từng bị xem là "cỏ dại" này.