Những điều chỉnh đáng chú ý về sổ bảo hiểm xã hội và thẻ bảo hiểm y tế

Bảo hiểm Xã hội Việt Nam chính thức áp dụng sổ BHXH và thẻ BHYT điện tử thống nhất toàn quốc theo Thông tư 09/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính, có hiệu lực từ đầu tháng 2.

Thông tư này nhằm cụ thể hóa các quy định pháp luật, đảm bảo triển khai đồng bộ và tạo thuận lợi tối đa cho người dân, doanh nghiệp khi tham gia cũng như thụ hưởng chính sách bảo hiểm.

Việc tạo lập, sử dụng sổ BHXH và thẻ BHYT điện tử áp dụng cho mọi đối tượng tham gia BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp; người sử dụng lao động; cơ quan BHXH và các tổ chức, cá nhân liên quan. Lưu ý, nhóm đối tượng do Bộ Quốc phòng và Bộ Công an quản lý không thuộc phạm vi điều chỉnh của thông tư này.

Theo quy định mới, toàn bộ quá trình từ tạo lập đến sử dụng sổ, thẻ điện tử phải được thực hiện bằng phương tiện điện tử. Thông tin hiển thị phải trùng khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm và được cập nhật kịp thời khi có phát sinh.

Sổ BHXH điện tử do cơ quan BHXH tạo lập, gắn với mã số BHXH duy nhất của từng cá nhân. Sổ được lưu trữ trong kho dữ liệu điện tử, tích hợp với tài khoản định danh điện tử mức độ 2 và ứng dụng VssID, có giá trị pháp lý tương đương sổ giấy khi giải quyết các chế độ.

Tương tự, thẻ BHYT điện tử cũng được tạo từ cơ sở dữ liệu quốc gia, lưu trữ trên ứng dụng VssID và liên kết với tài khoản định danh điện tử. Người dân có thể sử dụng trực tiếp thẻ điện tử này để khám chữa bệnh, thanh toán chi phí BHYT mà không cần mang theo thẻ giấy.

Một điểm đáng chú ý là người tham gia và đơn vị sử dụng lao động bắt buộc phải thực hiện kê khai, nộp hồ sơ đăng ký, điều chỉnh thông tin và đóng các khoản bảo hiểm bằng phương thức giao dịch điện tử đúng thời hạn.

Cơ quan BHXH có trách nhiệm tiếp nhận, xử lý hồ sơ điện tử; xác thực thông tin trên sổ, thẻ và trả kết quả về kho dữ liệu điện tử hoặc hòm thư của người dân, doanh nghiệp.

Quy định mới nhấn mạnh: Khi người dân đã sử dụng sổ BHXH điện tử, cơ quan giải quyết chế độ không được yêu cầu xuất trình sổ giấy. Các cơ sở y tế cũng không được từ chối nếu người bệnh sử dụng thẻ BHYT điện tử, mà phải chủ động tra cứu giá trị sử dụng thẻ trên hệ thống dữ liệu quốc gia.

Để bảo vệ quyền lợi liên tục cho người dân trong thời gian chuyển đổi, các sổ BHXH giấy chưa được cập nhật lên hệ thống vẫn có giá trị giải quyết chế độ. Thẻ BHYT đã hiển thị trên VssID trước khi thông tư có hiệu lực vẫn giữ nguyên giá trị pháp lý và được quản lý theo quy định mới.