Kiếm nhiều tiền nhưng sống khắc khổ, nỗi sợ chi tiêu có thể là biểu hiện bệnh lý

Anh H.T.K (47 tuổi, Ninh Bình), hiện là quản lý một công ty xây dựng tại Hà Nội với thu nhập lên đến 50 triệu đồng mỗi tháng, lại mắc phải hội chứng tâm lý kỳ lạ: ám ảnh và sợ tiền. Anh không dám tiêu tiền, thậm chí không dám cầm tiền và từ chối mọi mối quan hệ xã hội để tránh phải chi tiêu.

Ban đầu, nhiều người tưởng anh sống quá tiết kiệm để lo cho công việc. Dù được khuyên nên mua vàng hay đổi ngoại tệ để giữ giá trị tài sản, anh K vẫn không thể vượt qua nỗi sợ. Anh đưa tiền cho bố mẹ cất giữ hộ, nhưng lại tức giận khi thấy họ chi tiêu, dù hợp lý. Những biểu hiện bất thường như thu mình, suy nghĩ tiêu cực ngày càng rõ, buộc gia đình phải đưa anh đến Bệnh viện Tâm thần ban ngày Mai Hương để thăm khám.

Tại đây, TS.BS Trần Thị Hồng Thu, nguyên Phó giám đốc bệnh viện, chẩn đoán bệnh nhân bị trầm cảm thứ phát trên nền hội chứng ám ảnh sợ tiền (Chrometophobia). Khai thác tiền sử cho thấy, vài năm trước, anh K từng làm ăn thua lỗ dẫn đến phá sản, phải bán nhà, bán đất trả nợ. Cú sốc này khiến anh rơi vào trầm cảm nặng. Dù sau này thu nhập ổn định trở lại, nỗi ám ảnh về tiền bạc vẫn đeo bám.

Trong sinh hoạt, người đàn ông này gần như từ chối mọi khoản chi. Anh tích trữ mì gói và thực phẩm giá rẻ, thường xuyên chậm thanh toán các hóa đơn điện nước. Bác sĩ Hồng Thu cho biết, những người từng sang chấn tâm lý liên quan đến nợ nần, tiền bạc có nguy cơ cao mắc hội chứng hiếm gặp này.

Sau khi chẩn đoán, bệnh nhân được điều trị bằng thuốc kết hợp liệu pháp nhận thức hành vi. Phương pháp này giúp người bệnh nhận diện và thay đổi những suy nghĩ, hành vi bất hợp lý do chứng ám ảnh gây ra, từ đó xây dựng lối sống lành mạnh hơn.

Chrometophobia là một dạng ám ảnh đặc biệt, gây ra cảm giác sợ hãi, lo lắng tột độ khi tiếp xúc hoặc nghĩ về tiền bạc. Nguyên nhân có thể bắt nguồn từ sang chấn tài chính, yếu tố di truyền, hoặc đôi khi không rõ lý do cụ thể.

Hội chứng này gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống. Người bệnh có thể từ chối chi tiêu ngay cả cho nhu cầu thiết yếu và sức khỏe, sử dụng thực phẩm kém chất lượng, dẫn đến cô lập xã hội và làm trầm trọng thêm các vấn đề tâm lý.

Bác sĩ Hồng Thu nhấn mạnh, quản lý tài chính hợp lý là cần thiết, nhưng sức khỏe tinh thần và chất lượng sống mới là yếu tố quan trọng hàng đầu. Khi có biểu hiện bất thường về chi tiêu như sợ tiền hoặc tiêu tiền mất kiểm soát, kèm theo dấu hiệu tâm lý tiêu cực, cần đi khám sớm.

Hội chứng ám ảnh sợ tiền có thể được điều trị hiệu quả thông qua liệu pháp nhận thức hành vi, kết hợp với các kỹ năng quản lý lo âu như thiền, chánh niệm. Người bệnh cũng có thể áp dụng các biện pháp hỗ trợ như ghi chép chi tiêu, nhờ người thân lập kế hoạch tài chính và duy trì thói quen chi tiêu lành mạnh.