Chàng trai Hà Nội 27 tuổi nhập viện tâm thần sau chuỗi ngày tìm kiếm chẩn đoán bệnh nan y

Trong xã hội hiện đại, việc chú trọng đến sức khỏe là điều tất yếu. Tuy nhiên, khi nỗi sợ hãi về bệnh tật trở thành nỗi ám ảnh dai dẳng, dù đã được bác sĩ khẳng định không có tổn thương thực thể, đó chính là dấu hiệu cảnh báo bạn cần được thăm khám và chăm sóc sức khỏe tâm thần.

Thực tế, không ít người rơi vào tình trạng lo lắng thái quá về bệnh tật, đi khám nhiều nơi đều không tìm ra bệnh nhưng vẫn không thể dứt bỏ sự hoài nghi. Điển hình là trường hợp của thanh niên P.N.M (27 tuổi, Hà Nội). Sau một thời gian chịu áp lực công việc, anh xuất hiện cảm giác khó thở, nặng tức ngực. Dù đã khám chuyên khoa và được chẩn đoán viêm mũi xoang nhẹ, tình trạng có cải thiện, anh vẫn không thể yên tâm.

Suốt 5 tháng, M. liên tục tới các bệnh viện tuyến Trung ương, thực hiện hàng loạt xét nghiệm chuyên sâu từ nội soi, đo chức năng hô hấp đến chụp CT ngực. Tất cả kết quả đều trong giới hạn bình thường, nhưng anh vẫn luôn nghĩ mình mắc bệnh nặng. Thậm chí, chàng trai trẻ còn mất niềm tin vào bác sĩ, tự mình tra cứu thông tin trên Google để "chẩn đoán" bệnh.

Đỉnh điểm, người bệnh trở nên bi quan, suy giảm năng lượng làm việc và xuất hiện nhiều suy nghĩ tiêu cực. Chỉ đến lúc này, M. mới được khuyên đi khám sức khỏe tâm thần. Ban đầu anh phản đối, cho rằng mình mắc bệnh nan y nào đó, nhưng sau cùng đã đồng ý thăm khám tại viện chuyên khoa.

Bác sĩ Phạm Thanh Tùng (Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, bệnh nhân vốn có tính cách trầm tính, cầu toàn. Dù đã được nhiều bác sĩ kết luận không có bệnh lý nghiêm trọng, anh vẫn không tin và cho rằng các triệu chứng là dấu hiệu của một căn bệnh hiểm nghèo chưa được phát hiện. Sự lo lắng thái quá khiến các cơn khó thở trầm trọng hơn, kèm theo co quắp tay chân và cứng đờ người.

Theo bác sĩ Tùng, sau khi thăm khám, nam bệnh nhân được chẩn đoán mắc rối loạn lo âu hỗn hợp và rối loạn lo âu bệnh tật. Anh phải điều trị nội trú 40 ngày thì tình trạng mới ổn định và đủ điều kiện xuất viện.

BSCK II Vũ Thị Lan (Viện Sức khỏe Tâm thần) giải thích, rối loạn lo âu bệnh tật (Illness Anxiety Disorder - IAD) là một rối loạn tâm thần đặc trưng bởi nỗi lo sợ quá mức về việc mắc hoặc sẽ mắc bệnh nghiêm trọng, bất chấp các kết quả thăm khám và xét nghiệm đều bình thường. Bệnh thường khởi phát ở độ tuổi 20-30 nhưng có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Đáng chú ý, tỷ lệ mắc chứng bệnh này có xu hướng gia tăng trong ba thập kỷ gần đây.

Các dấu hiệu cảnh báo rối loạn lo âu bệnh tật bao gồm:

- Lo lắng thái quá: Luôn sợ hãi mình mắc các bệnh như ung thư, HIV, bệnh tim mạch... dù cơ thể hoàn toàn khỏe mạnh.

- Kiểm tra cơ thể liên tục: Hành vi soi gương, đo huyết áp, kiểm tra nhịp tim, quan sát nước tiểu... lặp đi lặp lại nhiều lần trong ngày.

- Hội chứng "Bác sĩ Google" (Cyberchondria): Dành quá nhiều thời gian tra cứu triệu chứng trên mạng và tự chẩn đoán mắc bệnh nặng.

- Hành vi trái ngược: Một số người đi khám liên tục để tìm sự trấn an; số khác lại né tránh việc khám bệnh vì sợ phát hiện ra bệnh.

Vì sao "tâm bệnh" lại gây ra "thân bệnh"?

BSCKII. Vũ Thị Lan phân tích, nguyên nhân là sự kết hợp của nhiều yếu tố như mất cân bằng chất dẫn truyền thần kinh (Serotonin, Norepinephrine). Những người có tính cách cầu toàn, hay lo lắng hoặc từng trải qua sang chấn tâm lý (như có người thân mắc bệnh nặng) sẽ có nguy cơ cao hơn. Ngoài ra, việc tiếp xúc tràn lan với thông tin y tế không được kiểm chứng trên internet càng làm gia tăng nỗi sợ hãi.

"Dù không có tổn thương thực thể, nỗi đau khổ của người bệnh là hoàn toàn có thật. Lo âu kéo dài sẽ kích hoạt hệ thần kinh tự chủ, gây ra các triệu chứng cơ thể như tim đập nhanh, khó thở, đau đầu, đau dạ dày... tạo thành một vòng xoắn bệnh lý: lo âu - xuất hiện triệu chứng - càng lo âu hơn", bác sĩ Lan chia sẻ.

Bác sĩ Lan cảnh báo, rối loạn lo âu bệnh tật nếu không được điều trị sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống, hiệu quả công việc và gây tốn kém chi phí y tế không cần thiết. Do đó, chuyên gia khuyến cáo, nếu bạn hoặc người thân có biểu hiện lo lắng quá mức về sức khỏe kéo dài trên 6 tháng dù đã được khẳng định cơ thể bình thường, hãy nghĩ đến khả năng mắc chứng rối loạn này và tìm kiếm sự giúp đỡ từ các chuyên gia tâm thần.