Chuyên gia khuyến cáo thanh niên cần thay đổi lối sống thức khuya, dậy muộn

"Cú đêm" - thói quen thức khuya, ngủ ngày đang trở thành lối sống phổ biến của giới trẻ hiện nay. Dù nhận thức được tác hại, nhiều người vẫn mắc kẹt trong vòng xoáy "ngủ ngày, cày đêm" mà không tìm ra lối thoát.

Theo TS.BS Trần Thị Hồng Thu, nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Tâm thần ban ngày Mai Hương (Hà Nội), rất nhiều bạn trẻ đến khám vì rối loạn lo âu, suy nhược, mất tập trung có điểm chung là thức khuya triền miên.

Nghiên cứu chỉ ra, người thức khuya thường gặp khó khăn trong việc tập trung, ra quyết định và sáng tạo - những kỹ năng sống còn trong thời đại số cạnh tranh khốc liệt.

Bác sĩ Hồng Thu cảnh báo: "Thói quen này không đơn thuần là lựa chọn cá nhân hay thói quen xấu, mà là một dạng rối loạn cần can thiệp sớm. Đáng tiếc, nhiều người chỉ đi khám khi triệu chứng đã nặng, gây nguy hiểm cho sự nghiệp và cuộc sống".

Trường hợp của M.T (20 tuổi, Hà Nội) là minh chứng rõ nét. Sau thời gian dài thức khuya ôn thi, cô gái trẻ bị ngất trong phòng học do cơ thể suy nhược, gầy rộc, mắt thâm quầng.

"Từ khi vào đại học, em hình thành thói quen thức khuya. Dù cố đi ngủ sớm nhưng không thể ngủ được. Ban đầu thức để học, sau thành quen, không học thì cũng xem phim, trò chuyện với bạn", T tâm sự.

Không chỉ sinh viên, dân văn phòng cũng trở thành "cú đêm thượng hạng". Anh T.V.H (27 tuổi) thường xuyên ngủ lúc 4-5h sáng, ngủ bù đến trưa hôm sau. Anh thậm chí còn nhắn tin nhóm làm việc vào nửa đêm để thể hiện "khả năng thức đêm".

Hậu quả, anh H gặp tình trạng lú lẫn, mất tập trung, đau dạ dày, da nhăn nheo và bị bạn bè nhận xét già đi trông thấy.

Khảo sát tại Viện Sức khỏe Tâm thần (Bệnh viện Bạch Mai) năm 2023 cho thấy số liệu đáng báo động: 64% thanh thiếu niên thường xuyên ngủ sau 1h sáng, 32% ngủ sau 3h sáng ít nhất 3 ngày/tuần. Hơn 70% cảm thấy mất năng lượng, mệt mỏi và không thể tập trung sau những đêm thức trắng.

Tiến sĩ Hồng Thu liệt kê hàng loạt hệ lụy: suy giảm trí nhớ, dễ kích động, suy giảm miễn dịch, tăng nguy cơ béo phì, tiểu đường, tim mạch. Với nữ giới còn gây rối loạn kinh nguyệt, rụng tóc, ảnh hưởng sinh sản và phát triển chiều cao ở tuổi dậy thì.

Để thoát khỏi "nghiện thức khuya", bác sĩ khuyến cáo: Người có triệu chứng tâm lý cần đi khám ngay. Người mới hình thành thói quen cần dừng lại trước khi đồng hồ sinh học đảo lộn.

Giải pháp bao gồm: ngủ đủ giấc đúng giờ, tránh chất kích thích, hoàn thành công việc trong ngày, tuyệt đối không lấy lý do thức khuya, tập thể dục đều đặn để có giấc ngủ chất lượng.

Với người làm việc ca đêm, cần duy trì lịch trình ngủ nhất quán và đặt mục tiêu ngủ sâu đủ 8 tiếng mỗi ngày để bảo vệ sức khỏe lâu dài.