Đặc sản Lào Cai: Loại cây lâu năm cho quả ngon, được mệnh danh hàng đầu, giá 70.000 đồng mỗi ký

Quả đào Sa Pa vừa được xếp hạng 4 trong danh sách 20 loại trái cây tốt cho sức khỏe nhất, theo bình chọn từ một trang ẩm thực nổi tiếng tại Anh. Đây là đặc sản vùng núi phía Bắc, được thị trường đón nhận nồng nhiệt mỗi độ vào mùa. Nổi bật trong số đó chính là giống đào rọ – thứ quả đặc sản làm nên thương hiệu của Sa Pa, Lào Cai.

Tên gọi "đào rọ" bắt nguồn từ cách người dân địa phương thu hái và bán chúng trong những chiếc rọ tre nhỏ xinh. Những trái đào nằm gọn trong rọ như chứa đựng trọn vẹn hương sắc đất trời Tây Bắc. Quả đào rọ thường chỉ nhỏ bằng chén trà, tròn trịa với lớp vỏ phủ đầy lông tơ mềm mịn như nhung. Chính lớp lông mỏng manh ấy đã khiến nhiều người ưu ái gọi chúng là "đào lông Sa Pa" hay đào núi.

Đào rọ Sa Pa sở hữu sự đa dạng về giống loài, từ đào H’Mông, đào Vàng cho đến đào Vân Nam. Dù tên gọi khác nhau, nhưng khi được bày bán tại các chợ hay ven đường đèo, tất cả đều được du khách biết đến với cái tên chung là đào rọ. Một trong những giống nổi tiếng nhất là đào Bích Nhị, được chia thành hai loại: hột dính và hột rời, tùy theo phần hột có bám chặt vào thịt quả hay không. Cả hai đều có cùi màu trắng hoặc vàng, mỗi loại mang một hương vị đặc trưng riêng biệt.

Đào có cùi trắng thường mang vị ngọt thanh, ít chua, tạo cảm giác dịu nhẹ và tinh tế khi thưởng thức. Ngược lại, đào cùi vàng lại có vị chua thanh rôn rốt đặc trưng, hài hòa cùng vị ngọt và một chút chát nhẹ nơi đầu lưỡi. Sự kết hợp hoàn hảo giữa chua – ngọt – giòn – thơm chính là dấu ấn khó lẫn của đào rọ Sa Pa.

Mùa đào rọ Sa Pa thường bắt đầu từ tháng 5, rộ nhất vào tháng 6 và có thể kéo dài đến tháng 7 hàng năm. Vào chính vụ, những vườn đào trĩu quả trên sườn đồi, sắc hồng phớt lấp ló giữa màu xanh biếc của lá tạo nên một khung cảnh vừa thơ mộng, vừa bình dị. Đây cũng là thời điểm lý tưởng để du khách ghé thăm các bản làng như Sâu Chua hoặc dọc cung đường lên đèo Ô Quy Hồ để tự tay hái và thưởng thức đào chín mọng ngay tại vườn.

Không chỉ được ăn tươi, đào rọ còn là nguyên liệu cho nhiều món ngon hấp dẫn. Tương tự như mận hậu, đào có thể dùng để ngâm đường làm siro giải khát hoặc ngâm rượu. Những quả đào chín tới, giòn thơm khi ngâm rượu sẽ tạo ra một thức uống có hương vị dịu nhẹ, thoảng hương núi rừng. Theo thời gian, rượu đào chuyển sang màu hồng đẹp mắt, vị ngọt thanh hài hòa với chút chua nhẹ, rất được ưa chuộng.

Vào mùa thu hoạch, thương lái từ khắp nơi đổ về Lào Cai để thu mua đào rọ và vận chuyển đi các thành phố lớn. Giá đào rọ trên thị trường hiện nay thường dao động từ 50.000 đến 70.000 đồng/kg, tùy thuộc vào thời điểm và chất lượng quả.

Đào rọ được trồng thương phẩm nhiều dọc theo tuyến quốc lộ 4D – con đường lên đèo Ô Quy Hồ từ thị trấn Sa Pa. Mỗi cây đào có thể cho thu hoạch qua nhiều năm, mang lại nguồn thu nhập ổn định và góp phần phát triển kinh tế địa phương.