Hy hữu: Một virus gây hai bệnh song hành ở cậu bé lên bốn

Bệnh viện Da liễu Trung ương vừa tiếp nhận và điều trị thành công một ca bệnh hy hữu khi bé trai 4 tuổi cùng lúc mắc cả zona thần kinh và thủy đậu. Đây là hiện tượng cực kỳ hiếm gặp trong y văn, bởi dù cả hai bệnh đều do virus Varicella Zoster (VZV) gây ra, chúng thường không xuất hiện đồng thời trên cùng một bệnh nhân.

Theo bệnh sử, bé trai nhập viện trong tình trạng đau rát nghiêm trọng vùng lưng và bụng bên phải, kèm theo các cụm mụn nước, bọng nước tập trung trên nền da đỏ kích thước 10x20 cm. Chỉ 3 ngày sau, các nốt mụn nước riêng lẻ bắt đầu xuất hiện thêm ở vùng đầu, mặt rồi lan nhanh ra toàn thân. Trẻ có biểu hiện sốt cao từ 38-39 độ C, cơ thể mệt mỏi và quấy khóc liên tục do khó chịu.

Đáng chú ý, trong quá trình khai thác dịch tễ, các bác sĩ ghi nhận chị gái 8 tuổi của bệnh nhi cũng xuất hiện tổn thương zona vùng liên sườn phải sau đó 4 ngày. Gia đình cho biết bé trai chưa từng mắc thủy đậu và dù đã thực hiện đầy đủ chương trình tiêm chủng quốc gia, trẻ vẫn chưa được tiêm vắc xin phòng bệnh thủy đậu. Đặc biệt, người mẹ từng mắc thủy đậu vào tháng thứ 8 của thai kỳ nhưng không điều trị đặc hiệu.

Kết quả xét nghiệm tế bào học tại các vị trí tổn thương (vùng zona ở lưng và mụn nước ở mặt) đều cho thấy sự hiện diện của tế bào gai lệch hình và tế bào đa nhân khổng lồ. Đây là những dấu hiệu điển hình của tình trạng nhiễm virus Varicella Zoster. Bác sĩ nội trú Nguyễn Thị Thảo Nhi, Khoa Điều trị bệnh da tổng hợp, chẩn đoán bệnh nhi đồng thời mắc zona thần kinh vùng liên sườn phải và thủy đậu.

Sau khi được điều trị tích cực bằng thuốc kháng virus acyclovir đường uống kết hợp hạ sốt, giảm đau và bù dịch, sức khỏe của trẻ đã cải thiện nhanh chóng. Chỉ sau 2 ngày, bệnh nhi hết sốt, các tổn thương da bắt đầu khô lại và không phát sinh thêm mụn nước mới. Các xét nghiệm chức năng gan, thận và test nhanh HIV của trẻ đều cho kết quả bình thường.

Theo các chuyên gia y tế, trường hợp song hành hai căn bệnh này rất hiếm gặp trên thế giới, với chỉ một vài ca được ghi nhận tại Iran, Trung Quốc và Bangladesh. Giả thuyết y khoa cho rằng virus có thể đã xâm nhập vào các hạch thần kinh ngay từ giai đoạn nhiễm trùng ban đầu, dẫn đến việc kích hoạt đồng thời cả biểu hiện của thủy đậu và zona thần kinh. Trong trường hợp này, việc người mẹ mắc bệnh khi mang thai có thể là yếu tố khiến trẻ nhiễm virus ngay từ trong bào thai.

Cơ chế hoạt động của virus Varicella Zoster rất đặc biệt: sau khi gây bệnh thủy đậu và được chữa khỏi, virus không mất đi mà "ngủ đông" trong các hạch thần kinh. Khi hệ miễn dịch suy yếu hoặc cơ thể gặp căng thẳng, virus sẽ tái hoạt động để gây ra bệnh zona. Thông thường, zona thần kinh chủ yếu tấn công người lớn tuổi hoặc người suy giảm miễn dịch, việc trẻ nhỏ khỏe mạnh mắc cùng lúc cả hai bệnh là điều rất khó tin.

Dù bệnh nhi trong ca bệnh này đã hồi phục tốt, các bác sĩ cảnh báo zona thần kinh có thể để lại nhiều biến chứng nặng nề như tổn thương mắt, liệt thần kinh sọ, mất thính giác hoặc đau dây thần kinh kéo dài. Để phòng ngừa hiệu quả, phụ huynh cần đặc biệt lưu ý việc tiêm vắc xin phòng thủy đậu cho trẻ theo đúng phác đồ, nhằm giảm thiểu tối đa nguy cơ mắc bệnh và các biến chứng nguy hiểm từ virus VZV.