Chàng trai 25 tuổi hỏng thận vì nắng gắt; chuyên gia nêu 3 lưu ý để cơ quan này luôn khỏe

Trong bối cảnh nắng nóng gay gắt kéo dài với nền nhiệt ngoài trời thường xuyên vượt ngưỡng 40°C, các chuyên gia y tế cảnh báo tình trạng này không chỉ gây say nắng, kiệt sức mà còn tiềm ẩn nguy cơ suy thận cấp đặc biệt nguy hiểm. Gần đây, Trung tâm Thận tiết niệu và Lọc máu (Bệnh viện Bạch Mai) đã tiếp nhận và điều trị cho một bệnh nhân trẻ tuổi bị tổn thương thận nghiêm trọng chỉ do làm việc dưới nắng nóng mà thiếu bù nước kịp thời.

Trường hợp điển hình là anh H.T (25 tuổi, công nhân tại Hà Nội), nhập viện trong tình trạng cấp cứu với các triệu chứng tức ngực, khó thở, đau mỏi cơ dữ dội và co rút tay chân. Theo chia sẻ, trước đó một ngày, do quá tập trung vào công việc ngoài trời nắng nóng, anh đã gần như quên uống nước, dẫn đến cơ thể rơi vào trạng thái kiệt quệ.

Dù là người trẻ khỏe mạnh và không có bệnh nền, anh H.T vẫn không thể chống chọi lại sự khắc nghiệt của thời tiết. Kết quả xét nghiệm tại bệnh viện cho thấy chỉ số creatinine – chỉ số đánh giá chức năng lọc của thận – tăng vọt lên mức 400 µmol/L, cao gấp 4 lần mức bình thường. Đây là dấu hiệu điển hình của suy thận cấp tiến triển nhanh, đe dọa phải lọc máu để duy trì sự sống.

ThS.BSNT Tô Thị Ánh Huyền, công tác tại Trung tâm Thận tiết niệu và Lọc máu, cho biết bệnh nhân nhập viện trong tình trạng rất nguy kịch. Nếu trì hoãn việc đến viện chỉ một thời gian ngắn, các độc chất tích tụ trong máu có thể gây ra những biến chứng không thể đảo ngược, buộc phải chỉ định lọc máu cấp cứu ngay lập tức.

Rất may mắn, sau 3 ngày được điều trị tích cực bằng phương pháp bù dịch và phục hồi chức năng, thận của anh T. đã hoạt động trở lại bình thường. Các triệu chứng co rút cơ và khó thở biến mất hoàn toàn, giúp bệnh nhân đủ điều kiện xuất viện trong tình trạng ổn định.

Theo bác sĩ Huyền, vào các đợt nắng nóng đỉnh điểm hàng năm, số ca nhập viện do suy thận cấp vì mất nước tăng cao rõ rệt, trong đó có nhiều người trẻ tuổi. Nguyên nhân chủ yếu là khi vận động cường độ cao dưới nhiệt độ ngoài trời lớn, cơ thể tiết mồ hôi quá mức để hạ nhiệt. Nếu không bù nước kịp thời, lượng máu lưu thông đến thận sẽ giảm mạnh, gây tổn thương chức năng lọc.

Đặc biệt, việc vận động quá sức trong thời tiết nắng nóng còn có nguy cơ gây ra hội chứng hủy cơ vân. Khi tế bào cơ bị tổn thương và phá hủy, các chất độc sẽ giải phóng ồ ạt vào máu, gây tắc nghẽn ống thận và dẫn đến suy thận cấp nhanh chóng. Bác sĩ Huyền nhấn mạnh: “Cơ thể con người luôn có giới hạn chịu đựng nhất định, và bất kỳ ai cũng có thể trở thành nạn nhân của suy thận cấp nếu chủ quan trước thời tiết cực đoan”.

Để nhận biết sớm tình trạng nguy hiểm, người dân cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu cảnh báo sau khi làm việc hoặc di chuyển dưới nắng nóng: lượng nước tiểu giảm rõ rệt hoặc nhiều giờ không đi tiểu; nước tiểu có màu sẫm, vàng đậm hoặc đỏ như nước trà đặc; đau cơ dữ dội, chuột rút liên tục; kèm theo cảm giác mệt lả, chóng mặt, buồn nôn hoặc lơ mơ.

Nhằm bảo vệ thận và sức khỏe tổng thể trong mùa hè, các chuyên gia Bệnh viện Bạch Mai khuyến cáo người dân thực hiện nguyên tắc 3 chủ động: Thứ nhất, uống nước chủ động và không đợi đến khi khát mới uống, ưu tiên bổ sung nước điện giải hoặc nước khoáng nếu làm việc ngoài trời. Thứ hai, hạn chế tối đa việc vận động mạnh hoặc làm việc ngoài trời trong khung giờ cao điểm nắng nóng từ 10h đến 16h. Thứ ba, khi cảm thấy mệt mỏi, cần nghỉ ngơi ngay tại nơi thoáng mát và hạ nhiệt cơ thể kịp thời.

Các bác sĩ cũng lưu ý thêm, chức năng thận có thể bị phá hủy rất nhanh chỉ sau một ngày cơ thể mất nước nghiêm trọng. Do đó, khi xuất hiện các triệu chứng kiệt sức hoặc dấu hiệu bất thường về nước tiểu sau khi đi nắng, người dân cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám, tránh tự theo dõi tại nhà dẫn đến những hậu quả đáng tiếc.