Chi phí loại biệt dược giúp tiêu tan tế bào ác tính cực nhanh là gì?

Thời gian gần đây, Amivantamab đang trở thành tâm điểm chú ý của cộng đồng bệnh nhân ung thư và giới y khoa sau khi hàng loạt kết quả điều trị tích cực được công bố trên các phương tiện truyền thông quốc tế. Cùng với những kỳ vọng về hiệu quả đột phá, vấn đề chi phí và khả năng tiếp cận loại thuốc này tại Việt Nam cũng đang là chủ đề nhận được sự quan tâm đặc biệt.

Dưới góc độ chuyên môn, ThS.BS Trịnh Thế Cường, Khoa Hóa trị liệu, Bệnh viện E, đã đưa ra những phân tích cụ thể về gánh nặng tài chính khi điều trị bằng Amivantamab. Nếu tính toán dựa trên liều lượng cho một bệnh nhân nặng 60kg sử dụng dạng lọ truyền tĩnh mạch 350mg hiện có tại Việt Nam (giá kê khai khoảng 34.500.000 đồng/lọ), tổng chi phí tiền thuốc trong 3 tháng đầu tiên có thể lên tới 1,4 tỷ đồng. Đáng lưu ý, đây mới chỉ là chi phí thuốc đơn thuần, chưa bao gồm các khoản phí cho xét nghiệm, theo dõi lâm sàng, điều trị tác dụng phụ và chi phí lưu trú tại bệnh viện.

Vậy Amivantamab là gì và cơ chế hoạt động ra sao? Đây là một loại kháng thể đặc hiệu kép, được phát triển bằng công nghệ sinh học tiên tiến để tác động đồng thời vào hai đích sinh học là EGFR và MET. Đây là hai con đường tín hiệu trọng yếu thúc đẩy sự phát triển và di căn của tế bào ung thư. Khác với các loại thực phẩm chức năng hay thuốc nam thường bị nhầm lẫn, Amivantamab là thuốc điều trị đích (targeted therapy) có chỉ định nghiêm ngặt.

Tại Việt Nam, Amivantamab đã được cấp số đăng ký lưu hành dưới dạng lọ truyền tĩnh mạch 350 mg/7 ml. Hiện nay, thuốc chủ yếu được chỉ định cho bệnh nhân ung thư phổi không tế bào nhỏ có các đột biến EGFR đặc thù như Exon 20 insertion hoặc EGFR Exon 19 deletion/L858R trong những phác đồ cụ thể. Điều này đồng nghĩa với việc không phải tất cả bệnh nhân ung thư phổi đều phù hợp để sử dụng loại thuốc này.

Làn sóng quan tâm hiện nay còn xuất phát từ nghiên cứu OrigAMI-4 vừa được công bố trên Tạp chí Ung thư Lâm sàng Mỹ (Journal of Clinical Oncology). Nghiên cứu này mở ra hướng đi mới khi đánh giá hiệu quả của Amivantamab dạng tiêm dưới da trên nhóm bệnh nhân ung thư đầu cổ tế bào vảy tái phát hoặc di căn (không liên quan đến HPV) đã kháng hóa trị và liệu pháp miễn dịch. Đây vốn là nhóm bệnh nhân có tiên lượng rất xấu và rất ít lựa chọn điều trị.

Kết quả từ 102 bệnh nhân tham gia nghiên cứu cho thấy những con số đầy hứa hẹn: tỷ lệ đáp ứng khách quan đạt 42%. Trong đó, 15% bệnh nhân đạt đáp ứng hoàn toàn (khối u biến mất trên chẩn đoán hình ảnh) và 27% đáp ứng một phần. Thời gian sống thêm không bệnh tiến triển (PFS) trung vị đạt mức 6,8 tháng. Bác sĩ Cường nhận định đây là bước tiến lớn, nhưng người bệnh cần tỉnh táo trước các con số này.

Chuyên gia nhấn mạnh, việc "khối u biến mất trên phim chụp" không đồng nghĩa với việc bệnh đã được chữa khỏi hoàn toàn, bởi các tế bào ung thư vi thể vẫn có thể tồn tại và gây tái phát. Ngoài ra, chỉ số PFS 6,8 tháng cho thấy sau khoảng thời gian này, một nửa số bệnh nhân vẫn gặp tình trạng bệnh tiến triển trở lại. Do đó, Amivantamab nên được hiểu là công cụ giúp kiểm soát bệnh và kéo dài sự sống hơn là một "thần dược" chữa khỏi hoàn toàn ung thư.

Một điểm quan trọng khác là kết quả từ nghiên cứu OrigAMI-4 chỉ áp dụng giới hạn cho nhóm ung thư đầu cổ tế bào vảy không liên quan HPV. Người bệnh tuyệt đối không nên tự suy diễn hiệu quả này cho các loại ung thư khác như gan, dạ dày, đại trực tràng hay vú khi chưa có bằng chứng lâm sàng xác thực.

Trước những thông tin tràn lan trên mạng xã hội, các chuyên gia khuyến cáo người bệnh không nên tự ý tìm mua thuốc qua các nguồn không chính thống hoặc đặt kỳ vọng quá mức vào những thông tin quảng cáo giật gân. Một phác đồ điều trị tối ưu phải hội đủ các yếu tố: đúng loại bệnh, đúng giai đoạn, đúng chỉ định chuyên môn và phù hợp với khả năng kinh tế của gia đình.

Hy vọng trong điều trị ung thư là vô cùng đáng quý, nhưng sự lạc quan đó cần được đặt trên nền tảng tri thức y khoa chính xác. Mọi quyết định điều trị liên quan đến Amivantamab cần được tư vấn trực tiếp bởi các bác sĩ chuyên khoa ung bướu để đảm bảo an toàn và hiệu quả cao nhất cho người bệnh.