Đánh giá dược phẩm tiêm mới giúp triệt tiêu mầm bệnh ác tính lan rộng

Tại Hội nghị Thường niên của Hiệp hội Ung thư lâm sàng Mỹ (ASCO) diễn ra tại Chicago – diễn đàn ung thư lớn nhất hành cầu – giới y học vừa công bố kết quả đột phá về hiệu quả của thuốc amivantamab trong điều trị ung thư đầu và cổ. Nghiên cứu lâm sàng thực hiện trên 102 bệnh nhân cho thấy phản ứng tích cực ngoài mong đợi: 43 người ghi nhận khối u co lại đáng kể hoặc biến mất hoàn toàn.

Số liệu chi tiết cho thấy thuốc đã tiêu diệt sạch tế bào ung thư ở 15 trường hợp và làm giảm kích thước khối u rõ rệt ở 28 người khác. Với thời gian sống thêm trung vị đạt 12,5 tháng kể từ khi bắt đầu điều trị, đây được xem là một kỳ tích y khoa. Nhóm bệnh nhân tham gia thử nghiệm vốn có tiên lượng rất xấu và từng thất bại với cả hóa trị lẫn liệu pháp miễn dịch truyền thống.

Amivantamab, một sản phẩm từ tập đoàn Johnson & Johnson, được thiết kế dưới dạng tiêm dưới da, cho phép thực hiện nhanh chóng tại các phòng khám ngoại trú thay vì quy trình truyền tĩnh mạch phức tạp. Loại thuốc này vận hành theo cơ chế "ba tác động" cực kỳ mạnh mẽ: ức chế protein EGFR (nguồn nuôi khối u), chặn đứng con đường vòng MET (cách tế bào ung thư né thuốc) và kích thích hệ miễn dịch tấn công trực tiếp mầm bệnh. Với tần suất tiêm 3 tuần một lần, thuốc ghi nhận mức độ an toàn cao khi tỷ lệ bệnh nhân phải dừng điều trị do tác dụng phụ chỉ dưới 10%.

Trọng tâm của nghiên cứu hướng đến nhóm bệnh nhân mắc ung thư đầu cổ thể biểu mô tế bào vảy không do virus HPV – một biến thể cực kỳ hung hãn và vốn là thách thức lớn đối với y bác sĩ. Hiện nay, sức mạnh của amivantamab đang tiếp tục được đánh giá qua hơn 60 thử nghiệm lâm sàng toàn cầu trên các mặt trận ung thư khác như phổi, đại trực tràng, não và dạ dày.

Giáo sư Kevin Harrington từ Viện Nghiên cứu Ung thư London (ICR) nhận định, khả năng tiêu diệt khối u của amivantamab là "vô cùng mạnh mẽ và chưa từng có tiền lệ" đối với những bệnh nhân đã cạn kiệt lựa chọn điều trị. Giám đốc điều hành ICR, Kristian Helin, cũng khẳng định mũi tiêm này là một bước tiến khổng lồ, mở ra cơ hội sống cho những ca bệnh phức tạp nhất.

Minh chứng sống động nhất cho hiệu quả của thuốc là trường hợp của ông Carl Walsh (56 tuổi, sống tại Anh). Bị chẩn đoán mắc ung thư lưỡi vào tháng 5/2024 và không đáp ứng với hóa trị, ông đã tham gia thử nghiệm lâm sàng vào tháng 7/2025. Sau 17 chu kỳ tiêm thuốc, từ một người chỉ có thể duy trì sự sống bằng súp và sữa dinh dưỡng do đau đớn, ông Walsh đã phục hồi hoàn toàn giọng nói, tăng cân và quay trở lại cuộc sống bình thường.

Dù thời điểm chính thức thương mại hóa thuốc vẫn chưa được ấn định, sự thành công của amivantamab đã khẳng định vai trò "tiêu chuẩn vàng" của các thử nghiệm lâm sàng. Đây không chỉ là con đường bắt buộc để cấp phép thuốc mới mà còn là "chiếc phao cứu sinh" giúp bệnh nhân giai đoạn cuối tiếp cận sớm các liệu pháp đích và miễn dịch tiên tiến nhất, đồng thời giảm bớt gánh nặng tài chính nhờ sự tài trợ hoàn toàn từ các đơn vị nghiên cứu.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý rằng tham gia thử nghiệm lâm sàng là một quyết định y khoa cần cân nhắc kỹ lưỡng. Bên cạnh cơ hội sống sót mong manh, người bệnh phải đối mặt với rủi ro từ các độc tính mới hoặc khả năng thuốc không đạt hiệu quả như kỳ vọng. Dẫu vậy, mỗi bệnh nhân tham gia đều đang đóng góp những dữ liệu vô giá cho sứ mệnh đẩy lùi căn bệnh ung thư trên toàn cầu.