Sắp hết hạn đăng ký lớp 10: Lựa chọn thế nào để tăng cơ hội trúng tuyển?

Kỳ tuyển sinh lớp 10 tại Hà Nội năm học 2026–2027 đang đến gần với nhiều thay đổi quan trọng, hứa hẹn một cuộc cạnh tranh gay gắt. Dự kiến, thành phố có khoảng 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS, tăng mạnh 20.000 em so với năm trước. Tuy nhiên, chỉ có gần 60% trong số đó (khoảng 88.000 em) có cơ hội vào trường công lập, tỷ lệ thấp hơn năm ngoái, khiến áp lực vào lớp 10 năm nay được dự báo là khốc liệt hơn bao giờ hết.

Một điểm mới đáng chú ý là Hà Nội đã nới lỏng yêu cầu về hộ khẩu và bỏ phân tuyến. Thí sinh giờ đây được tự do lựa chọn trường phù hợp với năng lực và điều kiện đi lại. Mức chênh lệch điểm giữa các nguyện vọng cũng được thu hẹp: NV2 chỉ cao hơn NV1 tối đa 0,5 điểm và NV3 cao hơn tối đa 1 điểm. Chính sách này giúp giảm áp lực chọn trường "an toàn", khuyến khích học sinh mạnh dạn đăng ký vào các trường có chất lượng tương đương.

Tuy nhiên, sự "cởi trói" này cũng mang đến nhiều bất ngờ. Khi không còn rào cản khu vực, nhiều thí sinh có xu hướng dồn về các trường "hot", có thể đẩy điểm chuẩn tăng cao ngoài dự đoán. Hiện tượng "điểm chuẩn ảo" do biến động số lượng đăng ký cũng khiến việc dựa vào dữ liệu năm trước trở nên rủi ro. Chuyên gia khuyến cáo, học sinh cần đặt NV1, NV2, NV3 hợp lý, cân đối giữa mong muốn và năng lực để tránh rủi ro trượt đáng tiếc.

Thực tế cho thấy không ít học sinh mắc sai lầm khi chọn trường không sát thực lực: hoặc quá cao, hoặc quá an toàn dẫn đến lãng phí cơ hội, thậm chí mất tấm vé "trường công". Một số em đăng ký nguyện vọng dự phòng quá xa nơi cư trú, biến việc di chuyển hàng chục km mỗi ngày thành áp lực kéo dài. Việc chủ quan với các môn điều kiện cũng là nguyên nhân khiến nhiều học sinh đánh mất cơ hội trúng tuyển.

Áp lực không chỉ đến từ kỳ thi mà còn từ chính quyết định lựa chọn. Em Nhật Minh, học sinh lớp 9 tại Hoàng Mai, chia sẻ: "Em đang phân vân giữa việc chọn trường mình thích hay chọn trường vừa sức để chắc suất. Nếu 'liều' mà không đỗ thì rất tiếc, nhưng chọn an toàn quá lại cảm thấy chưa cố hết khả năng. Khoảng cách đi học cũng là yếu tố em phải cân nhắc kỹ".

Trước tình hình này, thầy Nguyễn Cao Cường, Hiệu trưởng Trường THCS Thái Thịnh, khuyên phụ huynh cần căn cứ điểm chuẩn của ít nhất hai năm gần nhất, đối chiếu với kết quả khảo sát của con để có lựa chọn sát thực tế. Trong cuộc đua mà ranh giới đỗ - trượt đôi khi chỉ 0,25 điểm, một chiến lược đăng ký khoa học là yếu tố quyết định.

Một rủi ro lớn được cảnh báo là việc chọn nguyện vọng quá sát, dễ dẫn đến "trượt kép". Chị Thu Hòa, một phụ huynh có con thi năm nay, bày tỏ lo lắng: "Quy chế mới khiến điểm chuẩn khó lường. Con học lực khá, nếu chọn cao thì rủi ro, mà chọn thấp lại tiếc. Tôi đặc biệt băn khoăn nếu đặt NV2 quá sát, lỡ trượt NV1 thì nguy cơ 'trượt kép' là rất cao".

Nhà văn Bùi Ngọc Phúc, đồng tác giả cuốn sách "Cùng con bước qua các kỳ thi", nhấn mạnh đây là thời điểm cần chiến lược rõ ràng. Ông đưa ra lời khuyên cụ thể: NV1 nên là "ngôi trường mong ước" nhưng phải có khả năng trúng tuyển cao, dựa trên điểm khảo sát thực tế. Với NV2, cần tạo độ "giãn cách" an toàn, không nên chủ quan với mức chênh 0,5 điểm vì điểm chuẩn có thể tăng theo lượng thí sinh đăng ký. Với NV3, không nên chỉ chăm chăm vào trường công lập điểm thấp mà bỏ qua yếu tố khoảng cách; đôi khi một trường ngoài công lập chất lượng tốt, gần nhà lại là lựa chọn hợp lý hơn.

Thời gian chốt nguyện vọng dự kiến vào khoảng giữa tháng 4, nghĩa là phụ huynh và học sinh lứa 2k11 chỉ còn khoảng 30 ngày để cân nhắc. Sau khi kết thúc chương trình THCS, các em sẽ có khoảng 60 ngày "tăng tốc" ôn luyện ba môn Toán, Ngữ văn và Tiếng Anh - giai đoạn vàng để cải thiện điểm số.

Một điểm thuận lợi năm nay là việc đăng ký được thực hiện trực tuyến, cho phép điều chỉnh nguyện vọng trong thời gian quy định và cập nhật số lượng đăng ký theo thời gian thực. Điều này đòi hỏi phụ huynh phải theo dõi sát sao để đưa ra quyết định kịp thời. Thay vì quá lo lắng, sự đồng hành của phụ huynh trong việc xây dựng chiến lược ôn tập và đăng ký nguyện vọng hợp lý sẽ giúp học sinh tối đa hóa cơ hội trúng tuyển trong kỳ thi quan trọng này.