Hành trình dạy trẻ tự kỷ: Những cung bậc cảm xúc và sự đồng hành không thể thiếu từ phụ huynh

Bùi Ngọc Ánh (SN 1998, Hà Nội) không chỉ là một cô giáo trẻ tâm huyết mà còn là một chuyên gia được đào tạo bài bản, sở hữu bằng cử nhân và thạc sĩ ngành Giáo dục Đặc biệt từ Đại học Sư phạm Hà Nội. Với 6 năm kinh nghiệm đồng hành cùng trẻ rối loạn phổ tự kỷ, cô luôn đặt mục tiêu xây dựng nền tảng vững chắc, kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn, để nghiên cứu và đóng góp những phương pháp khoa học mới, hỗ trợ thiết thực cho trẻ và gia đình.

Hành trình đến với giáo dục đặc biệt của Ngọc Ánh bắt nguồn từ một sự kiện gia đình. Khi đang học lớp 12 và tìm kiếm định hướng nghề nghiệp, một người em họ của cô được chẩn đoán mắc rối loạn phổ tự kỷ. Chính mong muốn giúp đỡ người thân đã khơi dậy trong cô quyết tâm theo đuổi con đường này lâu dài.

Quyết định đó càng được củng cố bởi sự động viên từ một người chị họ - một cử nhân Tâm lý học từ Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, đang làm việc trong lĩnh vực giáo dục đặc biệt. Chị đã chia sẻ về ý nghĩa xã hội to lớn và cơ hội nghề nghiệp rộng mở của ngành, khi nguồn nhân lực chất lượng cao còn đang khan hiếm.

"Sau khi tìm hiểu sâu, tôi nhận ra đây không chỉ là một công việc, mà là một hành trình mang lại giá trị thực sự cho cộng đồng. Tôi may mắn trúng tuyển vào khoa Giáo dục Đặc biệt của Đại học Sư phạm Hà Nội và sau đó tiếp tục học thạc sĩ để nâng cao chuyên môn", cô giáo Ngọc Ánh chia sẻ về lý do lựa chọn nghề nghiệp.

Tính đến nay, Ngọc Ánh đã có khoảng 6 năm kinh nghiệm trực tiếp giảng dạy và hỗ trợ cho hơn 20 học sinh, phần lớn là trẻ tự kỷ mức độ nặng theo mô hình homeschooling (giáo dục tại gia). Cô tâm niệm muốn trở thành "điểm tựa" cho các phụ huynh, đặc biệt khi chọn làm việc với nhóm trẻ có mức độ thách thức cao nhất.

"Tôi chọn làm việc với trẻ rối loạn phổ tự kỷ mức độ nặng - một trong những lĩnh vực khó nhất, vì tôi yêu thích sự thử thách và mong muốn tạo ra giá trị thật sự", Ngọc Ánh bộc bạch.

Hiện tại, với vai trò điều phối một nhóm giáo viên, cô cùng đồng nghiệp hỗ trợ các bạn nhỏ ngay tại nhà riêng. Mỗi trẻ đều có một chương trình can thiệp cá nhân hóa, tập trung vào các kỹ năng cơ bản phục vụ sinh hoạt hàng ngày, được thiết kế phù hợp với khả năng và mục tiêu phát triển riêng.

Nhớ lại những ngày đầu, Ngọc Ánh thừa nhận việc kết nối và "mở cánh cửa" bước vào thế giới của trẻ tự kỷ là một thử thách không nhỏ. Nhưng nhờ kiến thức được đào tạo bài bản và kinh nghiệm tích lũy từ phụ huynh, đồng nghiệp, cô dần tìm được cách tiếp cận phù hợp, từng bước đồng hành để giúp các em tiến gần hơn với xã hội.

Trong suốt quá trình công tác, Ngọc Ánh đã chứng kiến nhiều hoàn cảnh gia đình đặc biệt. Một kỷ niệm khiến cô nhớ mãi là trường hợp một bé trai 7 tuổi chưa thể kiểm soát bài tiết. Trong buổi gặp đầu tiên tại quán cà phê, em đột ngột tè dầm. Ánh mắt bối rối, sự lúng túng của bố mẹ khi vội lau dọn mà không có quần dự phòng đã khiến cô thương cảm sâu sắc.

Sau đó, với sự tư vấn của Ngọc Ánh, gia đình đã có sự phân công hợp lý: bố tiếp tục công việc chính, mẹ tạm nghỉ để học phương pháp và trực tiếp dạy con tại nhà. Nhờ sự phối hợp nhịp nhàng và kiên trì, em bé đã có những tiến bộ rõ rệt sau một thời gian.

Chia sẻ về phương pháp can thiệp cho trẻ tự kỷ, cô giáo trẻ nhấn mạnh: "Hiện nay có nhiều phương pháp, nhưng không có phương pháp nào là 'vạn năng'. Mỗi trẻ có đặc điểm và mức độ khó khăn khác nhau, vì vậy việc can thiệp cần được cá nhân hóa dựa trên cơ sở khoa học rõ ràng".

Theo Ngọc Ánh, khó khăn lớn nhất không nằm ở bản thân đứa trẻ, mà ở việc gia đình có thực sự đồng hành cùng giáo viên hay không. Quyết tâm và sự kiên trì của phụ huynh đóng vai trò then chốt. Giáo viên là người định hướng, nhưng gia đình mới là người đồng hành lâu dài, duy trì các kỹ năng và thói quen cho trẻ trong đời sống hàng ngày.

"Cá nhân tôi không đồng tình với việc phụ huynh giao toàn bộ trách nhiệm cho giáo viên. Chỉ có bố mẹ mới là người hiểu con sâu sắc nhất và đi cùng con trong hành trình dài nhất", Ngọc Ánh chia sẻ quan điểm.

Qua câu chuyện của mình, cô giáo trẻ muốn nhắn nhủ một thông điệp quan trọng đến các bậc phụ huynh: "Hãy luôn giữ niềm tin rằng con mình có thể tiến bộ! Khi bố mẹ kiên trì tìm hiểu, lắng nghe chuyên gia và học hỏi kinh nghiệm từ những gia đình đi trước, họ sẽ dần tìm được con đường phù hợp cho con mình".

Ngọc Ánh hiểu rằng hành trình nuôi dạy trẻ tự kỷ chưa bao giờ dễ dàng, đầy thử thách và không hẹn trước một đích đến rõ ràng. Nhưng cô tin tưởng rằng, với sự đồng hành của gia đình và nhà giáo, những thay đổi tích cực sẽ từng bước xuất hiện. "Hãy cứ đam mê, hãy cứ đợi chờ", bởi mọi nỗ lực xuất phát từ trái tim và sự kiên nhẫn sẽ luôn mang lại kết quả xứng đáng.