Ba năm tận tụy trông cháu, mệt mỏi chẳng dám ngơi, bà mẹ chồng bàng hoàng nghe lời con dâu

Tôi là một bà mẹ lớn tuổi, về sống cùng con trai để phụ chăm cháu. Tôi không ngờ rằng quãng đời đáng lẽ chỉ có tiếng cười trẻ thơ và niềm vui sum họp này, lại có lúc khiến tôi đứng chôn chân trong bếp, tay run run cầm bát cháo mà lòng xáo trộn.

Hôm ấy, con dâu tôi nhẹ nhàng nói: “Mẹ ơi, phương pháp của mẹ lỗi thời rồi”.

Con bé nói rất nhã nhặn, đúng mực. Thế nhưng, câu nói ấy vẫn khiến tôi sững sờ, chết lặng.

Trong đầu tôi lúc ấy không phải là sự giận dữ, mà là cả một cuốn phim về 3 năm qua ùa về. Những đêm khuya 3 giờ sáng, tôi bế cháu đi đi lại lại trong phòng khách khi cháu sốt cao, bước chân thật khẽ vì sợ làm phiền giấc ngủ của vợ chồng con – sáng mai chúng còn phải đi làm.

Những buổi trưa, tôi đeo kính lão, cặm cụi tra cứu điện thoại cách nấu ăn dặm, vừa nạo táo vừa run tay, suýt cắt vào da. Có hôm lưng đau không đứng thẳng nổi, vậy mà vẫn phải rảo bước theo đứa cháu mới chập chững, năn nỉ nó ăn thêm một thìa.

Khoảnh khắc ấy, tôi cảm thấy mình như một người giữ trẻ tồi tệ. Không, còn tệ hơn thế nữa.

Nếu là người giúp việc, có lẽ tôi đã dễ dàng tiếp thu lời góp ý hơn. Nhưng tôi là bà nội. Đằng sau lời nhận xét có vẻ hợp lý ấy, tôi cảm nhận được tình yêu thương và nỗ lực cả đời của mình bị đem ra cân đo đong đếm, rồi bị phán xét là “không đạt chuẩn”.

Tôi dần nhận ra, vấn đề không chỉ gói gọn trong một câu nói. Nó như cánh cửa hé mở, kéo theo bao nỗi niềm uất ức tôi chưa từng giãi bày.

Những người phụ nữ già như chúng tôi thường rất giỏi chịu đựng. Chúng tôi chịu đựng việc kinh nghiệm nuôi con mấy chục năm bị phủ nhận bởi những phương pháp hiện đại. Chúng tôi chịu đựng sự mệt mỏi tuổi già, đêm thức dậy ba bốn lần với cháu, sáng hôm sau đầu óc căng thẳng nhưng chẳng bao giờ dám thốt lên: “Hai đứa tự chăm con tối nay đi”.

Và đau đớn nhất là cảm giác mơ hồ về vị trí của mình: vừa là người thân, vừa giống như một lao công được thuê.

Chiều nào cũng vậy, khi con trai và con dâu về đến nhà, đứa cháu chạy ùa ra ôm chầm lấy bố mẹ, ríu rít kể chuyện. Tôi lặng lẽ quay vào bếp, tiếp tục công việc dọn dẹp, rửa bát.

Trên mâm cơm, những người trẻ bàn về công việc, dự án, phim ảnh. Tôi chẳng thể hòa nhập, đầu óc chỉ vẩn vơ nghĩ xem ngày mai nên nấu cháo với cà rốt hay bí đỏ cho cháu. Dần dà, tôi hiểu ra vai trò của mình trong căn nhà này: đảm bảo cháu được an toàn và no bụng. Còn việc tôi làm có “đúng” hay không, quyền quyết định thuộc về cha mẹ đứa trẻ.

Những mâu thuẫn thường nảy sinh từ những điều rất nhỏ. Như chuyện tập cho cháu ngồi bô sớm. Tôi nghĩ tiện lợi, đỡ tốn bỉm. Con dâu lại bảo chuyên gia khuyên không nên, hại cột sống. Hay chuyện nêm thêm chút muối vào đồ ăn của cháu. Tôi sợ cháu ăn nhạt quá thì yếu, con bé lập tức đưa ra bài báo nói muối hại thận trẻ em. Ai cũng có lý lẽ riêng. Nhưng càng tranh luận, khoảng cách trong lòng tôi càng thêm xa cách.

Có những đêm tôi tự vấn: “Mình đã cố gắng hết sức như vậy, rốt cuộc có đang vô tình làm hại cháu không?”.

Còn con dâu tôi, chắc hẳn cũng thấy oan ức: “Khoa học là vì tốt cho cháu, sao mẹ không chịu cập nhật?”.

Cả hai thế hệ đều nghĩ mình đang làm điều tốt nhất cho đứa trẻ, nhưng lại vô tình làm tổn thương nhau. Tôi trở nên dè dặt, đến cả việc cho cháu uống nước cũng lén liếc nhìn phản ứng của con dâu. Cảm giác xa cách ấy mong manh thôi, nhưng đủ để tôi thấy mình như một người ngoài cuộc trong chính gia đình mình.

Đôi khi tôi chợt nhận ra một vòng luẩn quẩn đầy chua xót. Ngày trẻ, có lẽ chính tôi cũng từng nghĩ mẹ mình cổ hủ, lạc hậu. Giờ đây, đến lượt tôi, những kinh nghiệm đã nuôi lớn con cái lại bị xem là vô giá trị. Không phải tôi không hiểu cái mới, mà là tôi đau vì cả một đời làm mẹ bỗng chốc bị phủ nhận.

Tôi biết, nếu không có sự hỗ trợ của tôi, vợ chồng con trai sẽ rất vất vả. Gánh nặng cơm áo gạo tiền, công việc đè nặng lên đôi vai trẻ. Tôi giống như chiếc phao cứu sinh. Nhưng đôi khi, người được cứu lại quên mất việc trân trọng chiếc phao, chỉ xem đó là điều hiển nhiên.

Ngôi nhà vẫn thế, đứa cháu của tôi vẫn lớn lên từng ngày. Nhưng cảm giác ấm áp, thân thuộc khi ba thế hệ quây quần, trò chuyện không phải dè chừng, đã dần phai nhạt.

Và đôi lúc, tôi chỉ mong trong những cuộc tranh luận về cách nuôi dạy con cháu, mọi người có thể chậm lại một nhịp. Để những người mẹ, người bà như tôi không còn phải đứng lặng trong bếp, cầm bát cháo trên tay mà thấy trống trải trong lòng.