Mưa rừng ban tặng món quà quý, người dân cần mẫn vào mùa "săn" đặc sản trên cây

Bo bo, loại hạt được mệnh danh là "lộc rừng", từ lâu đã gắn bó mật thiết với sinh kế của đồng bào các dân tộc miền núi tại các tỉnh như Nghệ An, Hà Tĩnh, Phú Thọ. Đây là loài cây có sức sống mãnh liệt, gần như không cần chăm bón mà vẫn cho quả đều đặn hàng năm, trở thành nguồn tài nguyên thiên nhiên quý giá.

Nhờ điều kiện khí hậu mát mẻ, đất rừng ẩm và hệ sinh thái đa dạng, bo bo thường mọc thành từng đám dày đặc dưới tán rừng, dọc theo các triền đồi và ven suối. Người dân không cần gieo trồng hay đầu tư phân bón, chỉ việc chờ đến mùa quả chín rộ là có thể vào rừng thu hái, tạo thêm nguồn thu nhập đáng kể.

Không chỉ khai thác tự nhiên, nhiều hộ gia đình hiện nay còn chủ động trồng và khoanh nuôi bo bo trên diện tích đất rừng được giao, biến loại cây này thành một hướng phát triển kinh tế bền vững. Mùa thu hoạch bo bo thường kéo dài từ 1 đến 2 tháng, là thời điểm bận rộn nhất trong năm của người dân nơi đây.

Công việc hái bo bo bắt đầu từ sáng sớm. Người dân mang theo gùi, dao và các dụng cụ cần thiết để vào rừng tìm những bụi cây sai quả. Họ tỉ mỉ tách từng chùm, thu hoạch vài chục kg quả tươi mỗi ngày. Đây được xem là công việc thời vụ lý tưởng để tận dụng thời gian nông nhàn, góp phần cải thiện đời sống.

Giá trị kinh tế của bo bo đang ngày càng được nâng cao. Hiện nay, thương lái thu mua bo bo tươi với giá dao động từ 5.000 đến 10.000 đồng/kg. Sau khi phơi hoặc sấy khô, giá hạt bo bo có thể lên đến 30.000 - 50.000 đồng/kg. Cứ khoảng 10kg quả tươi sẽ cho ra 3-4kg hạt khô thành phẩm, vì vậy nhiều hộ dân chọn cách chế biến tại chỗ để gia tăng lợi nhuận.

Tuy vậy, nghề hái bo bo không hề dễ dàng như nhiều người vẫn nghĩ. Những gùi hàng nặng trĩu trên lưng, địa hình rừng núi hiểm trở, dốc cao và suối sâu luôn là thách thức lớn đối với người lao động. Chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể dẫn đến tai nạn và mất trắng thành quả cả ngày làm việc. Thời tiết thất thường cũng ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và chất lượng hạt thu hoạch.

Sức hút của bo bo không chỉ nằm ở giá trị kinh tế mà còn ở những lợi ích sức khỏe vượt trội. Trong Đông y, bo bo (ý dĩ) được biết đến với công dụng thanh nhiệt, hỗ trợ tiêu hóa, bổ phổi và tăng cường sức đề kháng. Hạt bo bo giàu chất xơ, vitamin và khoáng chất, đang trở thành nguyên liệu được ưa chuộng trong các món chè, cháo dinh dưỡng, ngũ cốc và thực phẩm chức năng.

Trước nhu cầu thị trường ngày càng tăng, việc khai thác bo bo cần đi đôi với công tác bảo tồn và phát triển bền vững. Nhiều địa phương đã triển khai các mô hình khoanh nuôi, trồng bổ sung và hướng dẫn người dân thu hái hợp lý, đảm bảo nguồn "lộc rừng" này không bị cạn kiệt.

Nghề hái bo bo, dù không đòi hỏi vốn đầu tư lớn hay kỹ thuật phức tạp, nhưng đang mang lại nguồn thu nhập ổn định và góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho nhiều hộ gia đình vùng cao. Đây chính là minh chứng cho thấy tiềm năng to lớn của các sản vật tự nhiên trong hành trình phát triển kinh tế địa phương.