Thay đổi cách làm giấy khai sinh từ 3/2027

Với việc Quốc hội chính thức thông qua Luật Hộ tịch 2026, hệ thống quản lý dân cư tại Việt Nam đang tiến tới bước ngoặt số hóa toàn diện. Cơ sở dữ liệu hộ tịch giờ đây được xác lập là cơ sở dữ liệu quốc gia, xây dựng theo mô hình tập trung, thống nhất và có khả năng kết nối, chia sẻ linh hoạt với các hệ thống chuyên ngành khác. Điểm mấu chốt của cải cách này chính là nguyên tắc "người dân chỉ cung cấp thông tin một lần", giúp tối ưu hóa thủ tục hành chính và nâng cao giá trị pháp lý của dữ liệu điện tử.

Một trong những nội dung đáng chú ý nhất tại Luật Hộ tịch 2026 là quy định mới về thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính tại cơ sở. Cụ thể, kể từ ngày 01/3/2027, Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã sẽ trực tiếp thực hiện đăng ký khai sinh cho 03 nhóm đối tượng trọng tâm, nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân trong việc xác lập quyền công dân.

Trường hợp đầu tiên và phổ biến nhất là trẻ em được sinh ra tại Việt Nam. Tiếp theo là nhóm trẻ em sinh ra ở nước ngoài nhưng chưa thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh, hiện đã về cư trú tại Việt Nam và có ít nhất cha hoặc mẹ là công dân Việt Nam. Nhóm thứ ba bao gồm công dân Việt Nam, người Việt Nam định cư ở nước ngoài hoặc người gốc Việt chưa xác định được quốc tịch đang sinh sống tại Việt Nam, có nơi sinh tại Việt Nam nhưng chưa được đăng ký khai sinh và đã có đầy đủ hồ sơ, giấy tờ do cơ quan có thẩm quyền cấp, xác nhận.

Về chi tiết thông tin trên giấy tờ hộ tịch, Khoản 4 Điều 15 của Luật này quy định rõ danh mục nội dung đăng ký khai sinh. Thông tin của người được khai sinh bao gồm: Họ, chữ đệm và tên; giới tính; ngày, tháng, năm sinh; số định danh cá nhân; nơi sinh; quê quán; dân tộc và quốc tịch. Các yếu tố định danh này sẽ được thực hiện dựa trên quy định của pháp luật dân sự và pháp luật về quốc tịch Việt Nam.

Riêng đối với mục quê quán, cá nhân sẽ được xác định theo quê quán của cha hoặc mẹ dựa trên sự thỏa thuận của cả hai. Trong trường hợp không đạt được thỏa thuận, quê quán sẽ được xác định theo tập quán. Quy định này giúp đảm bảo sự linh hoạt và tôn trọng quyền quyết định của gia đình nhưng vẫn giữ được tính thống nhất trong quản lý dữ liệu.

Bên cạnh đó, hồ sơ khai sinh cũng yêu cầu cập nhật đầy đủ thông tin của cha và mẹ, bao gồm: Họ tên; ngày, tháng, năm sinh; số định danh cá nhân (nếu có); dân tộc; quốc tịch và nơi cư trú. Luật cũng dự phòng cho các tình huống đặc biệt; nếu tại thời điểm đăng ký mà chưa xác định được cha hoặc mẹ của người được khai sinh, các phần thông tin tương ứng sẽ được để trống để đảm bảo quyền được khai sinh kịp thời cho trẻ em.