Cảnh báo thực phẩm làm mát, giá bình dân dễ nhiễm sán được người dân tin dùng; lời khuyên từ nhà khoa học.

Trong những ngày hè oi ả, các món canh giải nhiệt như canh tôm bầu, canh cua rau đay hay mồng tơi luôn là lựa chọn hàng đầu trong mâm cơm gia đình Việt. Đặc biệt, rau rút (hay còn gọi là rau nhút) với hương vị đặc trưng và độ giòn ngon đang trở thành nguyên liệu "vàng" được nhiều nội trợ săn đón để chế biến các món canh, nộm thanh mát.

Rau rút không chỉ đơn thuần là một loại thực phẩm ngon miệng mà còn là nguồn cung cấp dinh dưỡng dồi dào. Loại rau này chứa hàm lượng cao protein, nước cùng nhiều loại vitamin thiết yếu giúp thanh nhiệt và giải độc cơ thể cực tốt. Điểm độc đáo của rau rút chính là mùi thơm thoang thoảng giống như nấm hương. Khi kết hợp cùng cua, khoai sọ, tôm hay thịt lợn nạc, rau rút không chỉ làm tăng hương vị món ăn mà còn hỗ trợ an thần, giúp ngủ ngon và bồi bổ sức khỏe.

Theo Lương y Bùi Đắc Sáng (Hội Đông y Hà Nội), trong y học cổ truyền, rau rút có vị ngọt, tính hàn, không độc. Loại rau này có tác dụng an thần, mát gan, giải nhiệt độc, rất hiệu quả trong việc điều trị chứng mất ngủ, nóng trong sinh mụn nhọt. Ngoài ra, rau rút còn giúp thông huyết mạch, điều hòa tỳ vị, lợi tiểu, tiêu viêm và hạ sốt nhanh chóng.

Dưới góc độ y học hiện đại, rau rút sở hữu bảng thành phần dinh dưỡng ấn tượng với các vitamin và axit amin thiết yếu như vitamin B12, leucine, methionine, threonine… Đáng chú ý, hàm lượng protein trong rau rút vượt trội hơn hẳn so với nhiều loại rau phổ biến khác như rau muống, mồng tơi hay xà lách. Nhờ đó, việc bổ sung rau rút vào thực đơn giúp cung cấp năng lượng, hỗ trợ tái tạo tế bào và tăng cường sức khỏe tổng thể một cách tự nhiên.

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích tuyệt vời, rau rút cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu không được sơ chế và sử dụng đúng cách. PGS Nguyễn Duy Thịnh, chuyên gia về Công nghệ thực phẩm, cảnh báo rằng do đặc tính sinh trưởng trong môi trường nước, rau rút có nguy cơ rất cao bị nhiễm kim loại nặng và các loại ký sinh trùng, đặc biệt là sán lá gan.

Là loài thực vật thủy sinh có thân ngầm mọc bò trên mặt nước, rau rút có cấu tạo thân xốp, rỗng và được bao quanh bởi lớp phao trắng. Đây chính là nơi trú ngụ lý tưởng của các loại ấu trùng giun sán mà mắt thường không thể phát hiện. Nhiều người có thói quen ăn rau rút tái hoặc làm nộm để giữ độ giòn, nhưng chính thói quen này khiến nguy cơ nhiễm ký sinh trùng trở nên nguy hiểm hơn bao giờ hết, vì việc rửa sạch thông thường khó có thể loại bỏ hoàn toàn mầm bệnh bên trong thân rau.

Để đảm bảo an toàn tuyệt đối, PGS Nguyễn Duy Thịnh khuyến cáo khi sơ chế rau rút, người dân cần nhặt sạch rễ, loại bỏ lớp phao trắng và rửa kỹ nhiều lần dưới vòi nước sạch. Giải pháp hiệu quả nhất để tiêu diệt ký sinh trùng là nấu chín kỹ rau ở nhiệt độ 100 độ C. Đây là cách làm đơn giản nhưng bảo vệ sức khỏe tối ưu cho cả gia đình.

Liên quan đến những tin đồn cho rằng ăn rau rút gây đau nhức xương khớp, các chuyên gia khẳng định đây là quan niệm thiếu cơ sở khoa học. Tuy nhiên, vì rau rút có tính hàn mạnh, những người có hệ tiêu hóa kém, người thể hàn, dễ bị tiêu chảy hoặc trẻ nhỏ cần hạn chế sử dụng loại rau này để tránh gây ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe.