Nhận biết triệu chứng viêm đường hô hấp ở trẻ khi thời tiết chuyển mùa và cách phòng ngừa

Thời tiết mùa Đông với sự chênh lệch nhiệt độ ngày đêm lớn cùng tình trạng ô nhiễm không khí báo động tại các đô thị lớn như Hà Nội đang tạo ra mối đe dọa kép đối với sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là trẻ nhỏ.

Trong bối cảnh này, các bệnh đường hô hấp trở thành mối nguy hàng đầu đối với trẻ em. Cha mẹ cần đặc biệt theo dõi sát sao các dấu hiệu sức khỏe của con để có biện pháp phòng ngừa và xử trí kịp thời.

Theo chuyên gia y tế, bệnh hô hấp ở trẻ được chia thành hai nhóm chính: Viêm đường hô hấp trên (viêm mũi, họng, Amidan, xoang, tai giữa) và viêm đường hô hấp dưới (viêm thanh quản, khí quản, phế quản, phổi).

Cha mẹ tuyệt đối không được chủ quan với các triệu chứng điển hình như ho và sốt ở trẻ.

Nguyên nhân phổ biến gây viêm đường hô hấp ở trẻ là virus. Bệnh lây lan nhanh qua dịch tiết mũi họng hoặc giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện. Trẻ chạm tay vào bề mặt chứa virus rồi đưa lên mắt, mũi, miệng sẽ tạo cơ hội cho mầm bệnh xâm nhập, dễ bùng phát thành dịch tại nơi đông trẻ nhỏ.

Biểu hiện trẻ viêm đường hô hấp bao gồm: sốt nhẹ đến cao, đôi khi co giật; sổ mũi, ho; biếng ăn, bỏ bú; thở rít; rút lõm lồng ngực. PGS.TS.BS Nguyễn Tiến Dũng, nguyên Trưởng khoa Nhi (Bệnh viện Bạch Mai) khuyến cáo, với triệu chứng nhẹ có thể theo dõi và dùng thuốc theo đơn tại nhà. Tuyệt đối không tự ý dùng kháng sinh vì bệnh do virus, kháng sinh không có tác dụng.

Bác sĩ Dũng cảnh báo, cần đưa trẻ đến viện ngay nếu có dấu hiệu nặng: sốt cao trên 3 ngày, co giật, đặc biệt là rút lõm lồng ngực – dấu hiệu cảnh báo viêm phổi nguy hiểm. Nhiều phụ huynh chủ quan khiến trẻ gặp biến chứng nặng, thậm chí nguy kịch.

Để chủ động phòng bệnh đường hô hấp cho trẻ trong điều kiện thời tiết và môi trường bất lợi, cha mẹ cần tập trung vào các biện pháp nâng cao sức đề kháng và thói quen sinh hoạt lành mạnh.

1. Giữ ấm và vệ sinh sạch sẽ: Giữ ấm cơ thể cho trẻ, đặc biệt vùng cổ, ngực và lòng bàn chân. Đeo khẩu trang khi ra ngoài. Thường xuyên vệ sinh tay, nhà cửa và đồ chơi của trẻ. Rèn cho trẻ thói quen tự vệ sinh cá nhân.

2. Bổ sung dinh dưỡng đầy đủ: Chế độ dinh dưỡng cân đối là chìa khóa tăng cường đề kháng. Trẻ dưới 6 tháng cần được bú sữa mẹ hoàn toàn. Khi ăn dặm, cần đa dạng thực phẩm, cân đối 4 nhóm: chất béo, tinh bột, đạm, vitamin và khoáng chất. Bổ sung sữa phù hợp, trái cây, rau củ giàu vitamin, chất xơ và kẽm. Cho trẻ uống đủ nước, hạn chế nước ngọt có gas.

3. Ngủ đủ giấc và vận động thường xuyên: Đảm bảo trẻ ngủ đúng giờ, đủ giấc. Tránh ăn no hay vận động mạnh trước khi ngủ. Khuyến khích trẻ vận động, chơi thể thao phù hợp lứa tuổi để nâng cao thể lực và miễn dịch. Lưu ý chọn thời điểm vận động an toàn, tránh khí lạnh và không khí ô nhiễm.

4. Tiêm phòng đầy đủ: Đây là biện pháp phòng bệnh chủ động hiệu quả nhất. Cần tiêm chủng đầy đủ các loại vắc-xin theo lịch của Bộ Y tế, đặc biệt lưu ý tiêm vắc-xin cúm hàng năm. Tiêm phòng đúng lịch giúp cơ thể trẻ tạo kháng thể bảo vệ bền vững trước các mầm bệnh nguy hiểm.