Nhận biết sáu biểu hiện thiếu ối ở bà bầu

Nước ối đóng vai trò sống còn trong thai kỳ, là "môi trường sống" bảo vệ và nuôi dưỡng thai nhi. Theo dõi chỉ số nước ối qua các mốc khám thai định kỳ là chìa khóa để phát hiện sớm bất thường, từ đó có biện pháp can thiệp kịp thời, bảo vệ sức khỏe tối ưu cho mẹ và bé. Nhận biết sớm các dấu hiệu thiểu ối (nước ối ít) chính là cách giảm thiểu đáng kể các rủi ro cho thai kỳ.

1. Nước ối là gì? Vai trò then chốt với thai nhi

Nước ối là môi trường dịch lỏng màu vàng nhạt, bao bọc thai nhi trong tử cung ngay từ những ngày đầu thai kỳ. Chất lỏng đặc biệt này bắt đầu hình thành khoảng ngày thứ 12 sau thụ thai, được chứa trong túi ối, đóng vai trò như một "tấm đệm" hoàn hảo với nhiều chức năng thiết yếu: bảo vệ thai nhi khỏi chấn thương và nhiễm trùng, hỗ trợ phát triển hệ hô hấp và tiêu hóa, điều hòa thân nhiệt, cung cấp dưỡng chất và tạo không gian để bé cử động tự do.

2. Cảnh báo: 6 dấu hiệu thiểu ối mẹ bầu không thể bỏ qua

Thiểu ối (lượng nước ối thấp) tiềm ẩn nhiều nguy cơ như chèn ép dây rốn, suy thai, thậm chí thai chết lưu. Tình trạng này cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo bất thường từ mẹ, thai nhi hoặc bánh nhau. Dưới đây là các dấu hiệu nhận biết quan trọng:

Chỉ số nước ối (AFI) bất thường: Đây là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán thiểu ối qua siêu âm. Chỉ số nước ối ≤ 5cm được xác định là thiểu ối. Chỉ số bình thường dao động trong khoảng 5-25cm (có thể từ 6-18cm trong 3 tháng cuối).

Rò rỉ nước ối: Khi màng ối bị rách, nước ối sẽ rỉ ra ngoài âm đạo. Nếu tình trạng rò rỉ kéo dài, lượng nước ối trong buồng ối sẽ giảm nhanh chóng, dẫn đến thiểu ối. Đây là tình trạng cấp cứu, mẹ bầu cần đến bệnh viện ngay khi nghi ngờ.

Thai máy ít hơn bình thường: Nước ối tạo không gian cho bé cử động. Khi lượng nước ối giảm, không gian bị thu hẹp khiến thai nhi khó cử động. Mẹ có thể cảm nhận thai máy ít hơn rõ rệt, dưới 4 lần/giờ sau khi ăn no và nằm nghỉ.

Tử cung nhỏ hơn so với tuổi thai: Khi khám thai, bác sĩ có thể nhận thấy chiều cao tử cung đo được nhỏ hơn so với tuổi thai dự kiến. Nguyên nhân là do nước ối ít không làm căng giãn tử cung đầy đủ.

Mẹ bầu tăng cân ít hoặc không tăng cân: Thiểu ối có thể đi kèm với tình trạng thai nhi phát triển chậm, dẫn đến việc mẹ tăng cân ít. Ngoài ra, nếu nhau thai hoạt động kém (ảnh hưởng đến việc sản xuất nước ối và cung cấp dinh dưỡng) cũng có thể dẫn đến cả hai hệ quả trên.

Nhịp tim thai bất thường: Nước ối ít làm giảm lớp đệm bảo vệ dây rốn, khiến dây rốn dễ bị chèn ép. Điều này có thể gây ra những cơn giảm nhịp tim thai đột ngột, đặc biệt khi thai máy hoặc khi có cơn gò tử cung.

3. Có cách nào ngăn ngừa thiểu ối không?

Hiện chưa có biện pháp nào ngăn ngừa hoàn toàn thiểu ối. Tuy nhiên, mẹ bầu có thể chủ động quản lý thai kỳ để giảm thiểu nguy cơ bằng cách: kiểm soát tốt các bệnh lý nền (như tiểu đường, cao huyết áp), duy trì chế độ dinh dưỡng cân bằng và uống đủ 2-3 lít nước mỗi ngày.

Biện pháp quan trọng nhất vẫn là khám thai định kỳ và theo dõi sát sao theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Việc này giúp phát hiện sớm và xử lý kịp thời mọi bất thường về nước ối, đảm bảo một thai kỳ an toàn, khỏe mạnh.