Học viên xuất sắc nhất cuộc thi Tin học quốc gia dành 8-10 giờ lập trình mỗi ngày

Chiều 19/1, không khí tại phòng Tin học trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam (Ams) căng thẳng. Giang Trung Minh Đức cùng các bạn nín thở chờ đợi kết quả kỳ thi học sinh giỏi quốc gia môn Tin học. Ngay khi thông báo xuất hiện, cả nhóm cùng bật dậy, chụm đầu vào màn hình máy tính. Thấy số báo danh 04 đạt giải nhất với 32,557/40 điểm, Đức nhảy cẫng lên vì sung sướng.

Đây là năm thứ ba nam sinh lớp 12 chuyên Tin tham dự kỳ thi quan trọng này. Sau khi đã đạt giải nhất năm ngoái, mục tiêu của Đức là lọt vào vòng 2 - vòng chọn đội tuyển dự thi Olympic Tin học quốc tế (IOI).

Dù hài lòng với bài làm và có niềm tin vào thứ hạng tốt, việc trở thành thủ khoa toàn quốc hoàn toàn nằm ngoài dự tính của cậu học trò. "Khi biết tin, em 'đơ' người, đứng lặng tại chỗ. Phải mất một lúc, em mới hét toáng lên, 'Thủ khoa rồi!'", Đức chia sẻ.

Hành trình chinh phục Tin học của thủ khoa Giang Trung Minh Đức bắt đầu từ năm lớp 8. Xuất phát từ niềm đam mê trò chơi điện tử, Đức được bạn bè rủ rê học và thử sức ở các kỳ thi. Ban đầu, cậu vẫn nghĩ môn Tin chỉ xoay quanh tin học văn phòng hay lập trình web cơ bản.

Chỉ khi được học thầy Nguyễn Thanh Tùng - giáo viên chủ nhiệm kiêm lãnh đội Tin học của trường, Đức mới thực sự hiểu về thế giới lập trình thi đấu đầy thử thách. Những câu chuyện về sự hấp dẫn của thuật toán và thành tích của các đàn anh đi trước đã thổi bùng ngọn lửa đam mê, giúp Đức nghiêm túc theo đuổi con đường này.

Điều Đức yêu thích nhất ở Tin học chính là những bài toán thú vị, khiến bản thân có thể dành hàng giờ suy ngẫm, "vọc vạch" mà không cảm thấy áp lực hay nặng nề.

Tuy nhiên, khởi đầu không phải dễ dàng. Đức từng không lọt vào đội tuyển thi cấp thành phố của trường. Không nản chí, cậu tiếp tục ôn luyện, thi đỗ vào lớp chuyên Tin của trường Ams năm 2023 và được chọn thẳng vào đội tuyển quốc gia ngay từ lớp 10.

Là thành viên trẻ nhất đội, nam sinh phải cố gắng "chạy" theo các anh chị, học theo kiểu "hổng đâu vá đó". Áp lực khiến Đức run tay trong phòng thi năm đầu, liên tục gõ sai code và phải xóa đi viết lại. Kết quả, Đức không đoạt giải.

Thất bại đó khiến Đức từng nghi ngờ bản thân không phù hợp với Tin học. Lên lớp 11, cậu tập trung rèn "tay nghề": sửa lỗi lặt vặt, luyện code nhanh và chuẩn xác hơn. Tự nhận mình là người lì lợm, Đức thường dành 8-10 tiếng mỗi ngày để ôn thi trên trường, rồi về nhà tự luyện code vào buổi tối. Có những vấn đề, cậu dành 2-3 ngày chỉ để tìm lời giải.

Dần dần, kinh nghiệm được tích lũy, khả năng thích ứng với áp lực tốt hơn và kỹ năng ra quyết định trở nên quyết đoán, chính xác. Nhờ vậy, kỳ thi năm ngoái, Đức đã lội ngược dòng ngoạn mục, giành giải nhất quốc gia.

Bước vào kỳ thi năm nay, nam sinh nhận thấy bản thân đã "chín" hơn. Khi đã tự tin vào tốc độ cài đặt, Đức dồn toàn lực để đào sâu tư duy thuật toán.

Trong đề thi, bài số 2 về cách đóng quà cho ông già Noel khiến Đức thích thú nhất. Cậu phải "đấu tranh tư tưởng" giữa việc ưu tiên viết code cho bài này hay làm các bài khác. Vì thời gian có hạn, Đức chọn cách quay lại sau và may mắn giải quyết trọn vẹn yêu cầu.

Ngược lại, bài số 6 - một bài Hình học yêu cầu lập trình về hình tròn - là thử thách "đau đầu" nhất, bởi Đức chưa ôn tập kỹ phần này. "Vừa đọc đề xong, em liền... ôm đầu vì thấy lạ quá", Đức kể. Tuy nhiên, chính cảm giác bất an đó lại tạo áp lực tích cực, buộc cậu phải cẩn thận hơn với hai bài còn lại để giữ điểm. Sau khi giải nhanh gọn bài 4 và 5, Đức quay lại bài 6 và hoàn thành được một phần theo hướng đi an toàn.

Chiến thuật của thủ khoa Tin học là ưu tiên sự chắc chắn, dành thời gian kiểm tra kỹ lưỡng thay vì lao vào code những phần vượt quá khả năng. Bởi ở phần cài đặt, chỉ một lỗi nhỏ cũng có thể dẫn đến sai số và mất điểm trắng. Kết quả cuối cùng đúng như dự đoán của Đức. "Em rất tự hào về sự lựa chọn đó", nam sinh khẳng định.

Thầy Nguyễn Thanh Tùng, giáo viên lãnh đội, nhận xét học trò không chỉ có tư duy sắc bén và tố chất đặc biệt về Tin học, mà còn sở hữu niềm đam mê cháy bỏng. "Có những ngày, Đức dành gần như toàn bộ thời gian để code. Gặp bài khó, em không buông xuôi mà trăn trở suốt nhiều ngày để tìm lời giải", thầy Tùng chia sẻ. Cả thầy và trò đều tin rằng, môi trường học tập với nhiều đồng đội giỏi và quyết tâm cao chính là nguồn động lực lớn, tiếp thêm lửa giúp Đức đạt thành tích xuất sắc.

Hiện tại, Giang Trung Minh Đức đang hoàn tất hồ sơ ứng tuyển vào một số đại học ở nước ngoài, với nguyện vọng theo đuổi ngành Khoa học máy tính hoặc Tối ưu hóa. Song song đó, cậu sẽ tập trung cao độ cho vòng chọn đội tuyển quốc tế sắp tới.

"Dù rất hạnh phúc với kết quả, đây cũng là áp lực rất lớn khi em bước vào vòng 2, bởi mỗi kỳ thi là một trải nghiệm hoàn toàn khác biệt. Em vẫn cần nỗ lực hết mình", thủ khoa Tin học quốc gia bày tỏ quyết tâm.