Nhóm đối tượng thuộc 4 năm này phải đổi giấy tờ định danh vào 2026, quá hạn dễ bị phạt tiền triệu và kẹt các giao dịch tại nhà băng.

Trong kỷ nguyên số hiện nay, thẻ căn cước không chỉ là giấy tờ tùy thân đơn thuần mà đã trở thành "chìa khóa" thiết yếu để thực hiện các giao dịch tài chính, y tế, giáo dục và dịch vụ công trực tuyến. Do đó, việc chủ động theo dõi thời hạn sử dụng của thẻ căn cước là vô cùng quan trọng để đảm bảo mọi hoạt động dân sự không bị gián đoạn.

Theo quy định của Luật Căn cước 2023, công dân Việt Nam bắt buộc phải thực hiện thủ tục cấp đổi thẻ tại các mốc tuổi gồm: đủ 14 tuổi, 25 tuổi, 40 tuổi và 60 tuổi. Việc cập nhật này nhằm đảm bảo thông tin nhân dạng, đặc điểm nhân thân và dữ liệu sinh trắc học luôn chính xác, phù hợp với sự thay đổi diện mạo của mỗi cá nhân theo thời gian.

Dựa trên các mốc độ tuổi pháp lý, bước sang năm 2026, những người sinh vào 4 năm sau đây cần đặc biệt lưu ý thực hiện thủ tục cấp mới hoặc cấp đổi thẻ căn cước. Cụ thể: Công dân sinh năm 2012 (đủ 14 tuổi) cần làm thẻ lần đầu; công dân sinh năm 2001 (đủ 25 tuổi), sinh năm 1986 (đủ 40 tuổi) và sinh năm 1966 (đủ 60 tuổi) thuộc diện bắt buộc phải cấp đổi thẻ theo quy định.

Tuy nhiên, người dân cần lưu ý một ngoại lệ quan trọng để tránh mất thời gian đi lại: Nếu thẻ căn cước công dân hiện tại đã được cấp, cấp đổi hoặc cấp lại trong vòng 2 năm trước khi đạt các mốc tuổi quy định, thì thẻ đó vẫn có giá trị sử dụng cho đến mốc tuổi tiếp theo. Ví dụ, người sinh năm 2001 vừa đổi thẻ vào năm 2025 (khi 24 tuổi) thì có thể tiếp tục sử dụng thẻ này đến năm 40 tuổi mà không cần đổi ngay trong năm 2026.

Việc chậm trễ đổi thẻ khi đến hạn có thể dẫn đến nhiều rủi ro pháp lý và hạn chế trong các giao dịch dân sự. Từ ngày 15/12/2025, theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP, hành vi vi phạm quy định về cấp và sử dụng thẻ căn cước có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng.

Đặc biệt, tình trạng thẻ căn cước hết hạn có thể khiến tài khoản ngân hàng bị "tê liệt". Theo Thông tư 17/2024/TT-NHNN, các tổ chức tín dụng có trách nhiệm theo dõi thời hạn giấy tờ tùy thân của khách hàng. Nếu thông tin không được cập nhật kịp thời khi hết hạn, ngân hàng buộc phải tạm dừng các giao dịch thanh toán, rút tiền trên tài khoản và ứng dụng ngân hàng số để đảm bảo an toàn và phòng chống rủi ro.

Thực tế cho thấy, nhiều người dùng chỉ phát hiện thẻ hết hạn khi không thể chuyển khoản, không thực hiện được xác thực sinh trắc học hoặc bị hệ thống từ chối giao dịch. Để tránh rơi vào tình huống bất tiện này, công dân thuộc 4 nhóm năm sinh kể trên nên kiểm tra mặt trước của thẻ để nắm rõ thời hạn sử dụng và chủ động làm thủ tục cấp đổi từ sớm.

Kể từ ngày 15/3/2026, với sự ra đời của Nghị định 58/2026/NĐ-CP, quy trình cấp đổi thẻ căn cước sẽ trở nên thuận tiện hơn rất nhiều thông qua chuyển đổi số. Người dân có thể dễ dàng đăng ký lịch hẹn, khai báo thông tin trực tuyến qua Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng định danh điện tử VNeID. Sau khi đăng ký online, công dân chỉ cần đến cơ quan quản lý căn cước theo lịch hẹn để thu nhận vân tay, ảnh chân dung và quét mống mắt.

Đối với những trường hợp không quen sử dụng công nghệ hoặc thông tin cá nhân có sai sót cần điều chỉnh, người dân vẫn có thể thực hiện thủ tục trực tiếp tại trụ sở Công an cấp tỉnh hoặc cấp huyện. Đáng chú ý, những trường hợp đổi thẻ do sắp xếp, điều chỉnh đơn vị hành chính sẽ được miễn phí hoàn toàn lệ phí cấp đổi.

Tóm lại, việc chủ động cấp đổi thẻ căn cước trong năm 2026 là quyền lợi và nghĩa vụ của mỗi công dân sinh năm 2012, 2001, 1986 và 1966. Sau khi nhận được thẻ mới, người dân cần nhanh chóng cập nhật thông tin tại ngân hàng, cơ quan thuế, bảo hiểm và các dịch vụ tài chính liên quan để đảm bảo mọi giao dịch luôn thông suốt và an toàn.