Đừng xem thường gia vị này, nó hỗ trợ tiêu hóa tuyệt vời nhưng có 4 đối tượng cần thận trọng

Trao đổi với phóng viên, bác sĩ Bùi Thanh Hoài - Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) - cho biết củ riềng có tên khoa học là Alpinia officinarum Hance. Trong dân gian và y học cổ truyền, vị thuốc này còn được gọi là cao lương khương, tiểu lương khương, phong khương hay galanga.

Theo Y học cổ truyền, riềng có vị cay, tính ôn, quy vào kinh tỳ và vị. Dược liệu này sở hữu công dụng ôn trung tán hàn, giảm đau và hỗ trợ tiêu hóa hiệu quả. Vì vậy, riềng thường được chỉ định cho các trường hợp rối loạn tiêu hóa do lạnh.

Trên thực tế, riềng không chỉ được dùng trong Đông y mà cả Tây y cũng ghi nhận đây là vị thuốc kích thích tiêu hóa, giúp ăn ngon miệng hơn. Các chứng bệnh như đầy hơi, đau bụng, đau dạ dày, nôn mửa, đi lỏng hay trúng hàn đều có thể thuyên giảm khi dùng riềng đúng cách. Thậm chí, nhiều nơi còn dùng riềng tươi nhai trực tiếp để giảm đau răng tức thì.

Một số bài thuốc cổ truyền hiệu quả từ củ riềng

Liều dùng thông thường của riềng dao động từ 3–6g mỗi ngày dưới dạng thuốc sắc, bột hoặc rượu thuốc. Bác sĩ Hoài chia sẻ một số bài thuốc cổ từ vị thuốc này:

- Chữa đau bụng, nôn mửa: Dùng 8g riềng phối hợp với 1 quả đại táo, sắc cùng 300ml nước đến khi còn 100ml. Chia làm 2–3 lần uống trong ngày.

- Chữa sốt, sốt rét, kém ăn: Dùng 40g riềng tẩm dầu vừng sao kỹ kết hợp với 40g can khương nướng. Tán nhỏ, trộn với mật lợn và vo viên bằng hạt ngô, mỗi ngày uống 15–20 viên.

Ngoài ra, riềng còn có thể phối hợp với các vị thuốc khác để chữa tiêu chảy, lỵ, hoặc kết hợp với than tóc rối trong các bài thuốc dân gian chữa ngộ độc thịt cóc. Tuy nhiên, cần sử dụng thận trọng và có sự tư vấn từ thầy thuốc.

4 nhóm đối tượng cần đặc biệt lưu ý khi dùng riềng

Do tính chất cay nóng, bác sĩ Hoài khuyến cáo 4 nhóm người sau cần thận trọng:

1. Người bị nóng trong, nhiệt miệng, táo bón: Riềng có tính nhiệt mạnh, dễ gây nóng rát cổ họng, khô miệng và làm táo bón nặng hơn. Chỉ nên dùng lượng rất ít và không dùng kéo dài.

2. Người viêm loét dạ dày, trào ngược nặng: Tính cay của riềng có thể kích thích niêm mạc dạ dày, gây đau thượng vị, ợ nóng. Chỉ nên ăn riềng đã nấu chín kỹ với lượng nhỏ, tránh riềng sống hoặc ngâm.

3. Người mắc bệnh tim mạch, cao huyết áp: Tác dụng tăng tuần hoàn và sinh nhiệt của riềng có thể gây hồi hộp, nóng bừng. Không nên sử dụng riềng như một bài thuốc thường xuyên.

4. Phụ nữ mang thai: Tính kích thích và nóng trong của riềng có thể gây buồn nôn. Chỉ nên dùng như gia vị với lượng rất nhỏ trong món ăn, tuyệt đối không uống nước sắc từ riềng.

Hiểu đúng và dùng đủ củ riềng không chỉ giúp nâng cao sức khỏe tiêu hóa mà còn đảm bảo an toàn trong sinh hoạt hàng ngày.