Những tổn thương nhỏ bé, lặng lẽ như hạt vừng có thể mang đến nguy cơ tử vong cao

Ung thư phổi tại Việt Nam: "Sát thủ thầm lặng" với tỷ lệ tử vong đứng thứ 3

Theo PGS.TS.BS Phạm Cẩm Phương, Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai, ung thư phổi vẫn là "sát thủ thầm lặng" khi đứng thứ 3 về tỷ lệ tử vong. Đáng báo động, ngay cả những khối u rất nhỏ dưới 1cm cũng có tỷ lệ ác tính cao.

Ung thư phổi không tế bào nhỏ chiếm 80–85% tổng số ca. Trong đó, ung thư biểu mô tuyến chiếm tới 80% – cao hơn đáng kể so với châu Âu. Một đặc điểm quan trọng là tỷ lệ đột biến EGFR ở phụ nữ châu Á không hút thuốc lên tới khoảng 40%, gần gấp đôi phương Tây. Điều này đòi hỏi chiến lược tầm soát và điều trị riêng biệt cho người bệnh Việt Nam.

TS.BS Ngô Gia Khánh, Trưởng Khoa Phẫu thuật lồng ngực (Bệnh viện Bạch Mai) cảnh báo tâm lý chủ quan "chưa có triệu chứng là phổi bình thường" là sai lầm nguy hiểm. Thực tế, nhiều ca ung thư phổi được phát hiện tình cờ khi khám các chuyên khoa khác như tim mạch, thần kinh.

Quan niệm "đợi u lớn mới mổ" đã lỗi thời. Thống kê cho thấy, nốt phổi dưới 3cm có gần 70% là ung thư, và với nốt dưới 1cm, tỷ lệ ác tính lên tới 64,3%. Phẫu thuật sớm ở giai đoạn này có thể điều trị triệt căn, nhiều bệnh nhân không cần hóa trị bổ trợ. "Đây là thời điểm vàng để can thiệp", BS Khánh nhấn mạnh.

PGS Phạm Cẩm Phương cho biết, việc kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI) với các phác đồ tiên tiến mở ra cơ hội lớn trong phát hiện sớm và điều trị cá thể hóa ung thư phổi, dựa trên đặc điểm di truyền của từng bệnh nhân.

"Hệ sinh thái điều trị" đa chuyên khoa tại Bệnh viện Bạch Mai, bao gồm Giải phẫu bệnh, Phẫu thuật lồng ngực và Y học hạt nhân, đang tạo nên chuỗi chăm sóc toàn diện, cập nhật các phác đồ quốc tế mới nhất, giúp tăng cao cơ hội điều trị khỏi.

Do đó, việc tầm soát định kỳ là vô cùng cần thiết, đặc biệt cho các nhóm nguy cơ cao sau:

- Nhóm nguy cơ do hút thuốc (tiêu chuẩn vàng): Tuổi 50-80; đang hút hoặc bỏ thuốc trong vòng 15 năm; tiền sử hút từ 20 "gói-năm".

- Nhóm nguy cơ do môi trường, nghề nghiệp: Tiếp xúc lâu dài với amiăng, radon, asen, khí thải diesel; từng xạ trị vùng ngực.

- Nhóm có yếu tố bệnh lý và di truyền: Người thân mắc ung thư phổi; mắc bệnh phổi mạn tính (COPD, xơ phổi), tiền sử lao phổi.

- Nhóm đặc thù tại Việt Nam: Phụ nữ không hút thuốc nhưng tiếp xúc khói thuốc thụ động; sống và làm việc trong môi trường ô nhiễm, nhiều khói bụi.