Con học phụ đạo hay không theo lớp ngoài khác biệt thế nào? Cha mẹ hiểu sớm, đường đời con thênh thang

Việc học của con luôn là ưu tiên hàng đầu với mọi gia đình. Phụ huynh nào cũng mong con được học hành bài bản, đạt thành tích tốt, nên ngay từ sớm nhiều người đã chủ động cho con tham gia các lớp học thêm.

Không chỉ học sinh tiểu học, hiện nay ngay cả trẻ mầm non cũng được đăng ký vào các lớp bồi dưỡng như lớp làm quen tiếng Anh, lớp tiền tiểu học hay các khóa chuẩn bị chuyển cấp.

Tuy nhiên, bản chất của giáo dục không chỉ nằm ở thi cử và điểm số, mà còn ở việc phát triển toàn diện và nuôi dưỡng năng lực tự học. Khi chưa hiểu rõ điều này, nhiều khoản đầu tư cho việc học thêm có thể trở nên thiếu hợp lý và chưa mang lại hiệu quả thực sự.

Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng giữa trẻ học thêm và trẻ không học thêm tồn tại khác biệt rõ rệt ở 3 khía cạnh quan trọng. Phụ huynh nhận biết sớm sẽ có thêm cơ hội định hướng tốt hơn cho tương lai của con.

Sự hứng thú và động lực học tập là yếu tố đầu tiên cần nhắc đến. Nhà thơ Ireland William Butler Yeats từng nói: “Giáo dục không phải là đổ đầy xô nước mà là thắp lên ngọn lửa”.

Mục tiêu của việc cho con học thêm thường là cải thiện thành tích trong thời gian ngắn. Vì vậy, một số lớp học có xu hướng truyền tải kiến thức theo kiểu nhồi nhét, ưu tiên tốc độ hơn chiều sâu, thậm chí đôi khi còn sơ sài về phương pháp.

Khi trẻ bị dạy quá nhiều một cách thiếu hệ thống, không phù hợp với nhịp phát triển tự nhiên, các em dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi, chán nản và dần mất đi hứng thú học tập.

Vai trò đúng nghĩa của giáo viên là người khơi lửa đam mê, đánh thức nhu cầu khám phá tri thức từ bên trong trẻ. Muốn làm được điều đó, phương pháp giáo dục phải khoa học, đúng hướng và tôn trọng tiến trình phát triển của từng em.

Nếu trẻ liên tục bị ép học hết lớp này đến lớp khác, sự hứng thú sẽ suy giảm, kéo theo kết quả học tập có thể tụt dốc. Thậm chí, thành tích của trẻ còn có thể kém hơn nhóm bạn không bị áp lực học thêm quá mức.

Khả năng học tập độc lập là khác biệt lớn thứ hai. Đây là năng lực cốt lõi cho học tập suốt đời và thích ứng trong xã hội cạnh tranh. Thiếu kỹ năng này, trẻ không chỉ khó đạt thành tích cao mà còn dễ gặp thách thức lớn khi trưởng thành.

Các lớp học thêm hoặc dạy kèm thường có sĩ số nhỏ, từ kèm 1-1 đến khoảng 20 học sinh, nên giáo viên có nhiều thời gian theo dõi tiến độ và hỗ trợ lập kế hoạch học tập cho từng em.

Trong khi đó, ở trường phổ thông, sĩ số lớp đông và giáo viên bộ môn thường phải phụ trách nhiều lớp cùng lúc. Khối lượng công việc lớn khiến thầy cô khó theo sát từng học sinh như ở lớp học thêm.

Vì vậy, trường học chủ yếu cung cấp kiến thức nền tảng theo chương trình sách giáo khoa và bài tập tương ứng, còn quá trình đào sâu phụ thuộc nhiều vào năng lực tự học của trẻ.

Nếu phụ thuộc lâu dài vào dạy thêm để nâng điểm, trẻ có nguy cơ mất dần khả năng học tập độc lập do được can thiệp quá nhiều. Đây là điểm bất lợi cho sự phát triển bền vững về sau.

Khía cạnh thứ ba là hạnh phúc nội tâm của trẻ. Theo UNICEF, hạnh phúc thời thơ ấu là nền tảng cho sức khỏe tinh thần, khả năng hòa nhập xã hội và thành công khi trưởng thành.

Một tuổi thơ tích cực giúp trẻ có cảm giác an toàn cảm xúc, xây dựng tự tin và hình thành góc nhìn lạc quan về cuộc sống. Đây là giá trị cốt lõi mà điểm số không thể thay thế.

Thực tế, nhiều phụ huynh cho con học thêm với mong muốn điểm số cải thiện nhanh. Nhưng kỳ vọng quá lớn cùng lịch học dày đặc có thể lấy mất thời gian nghỉ ngơi, vui chơi, đồng thời làm tăng áp lực tâm lý và áp lực học tập.

Khi đó, trẻ dễ rơi vào trạng thái căng thẳng, lo lắng, khó chịu và giảm cảm nhận hạnh phúc. Về lâu dài, điều này có thể ảnh hưởng đến tâm lý và động lực phát triển cá nhân.

Ngược lại, trẻ không học thêm quá mức thường có không gian cân bằng hơn giữa học tập và giải trí. Nhờ vậy, các em dễ duy trì tinh thần lành mạnh, tính cách vui vẻ và trạng thái cảm xúc ổn định hơn.

Thực tế hiện nay, phụ huynh thường đăng ký học thêm cho con vì 3 lý do chính: con học yếu một môn cần cải thiện; cha mẹ bận rộn, không có thời gian kèm cặp; hoặc lo con thua kém bạn bè khi thấy nhiều gia đình khác cũng cho con học thêm.

Dù vậy, không ít người chưa nhận ra rằng học thêm quá sớm hoặc quá nhiều chưa chắc là lựa chọn tốt nhất. Cách làm này có thể khiến trẻ phụ thuộc vào lớp học thêm, giảm hứng thú học tập và suy yếu năng lực tự học.

Nghiêm trọng hơn, trẻ có thể phải gánh áp lực học tập kéo dài, đánh mất tuổi thơ hồn nhiên và niềm vui phát triển tự nhiên. Vì thế, phụ huynh cần cân nhắc kỹ trước khi quyết định cho con học thêm, bởi lựa chọn hôm nay có thể tác động trực tiếp đến tương lai của trẻ.