Mẹ cần hiểu hai nguyên nhân khoa học khi bé yêu khóc trước mặt người không quen, để việc chăm sóc trở nên nhẹ nhàng hơn.

Bạn có bao giờ thắc mắc tại sao em bé đang chơi vui bỗng khóc thét khi thấy người lạ? Dù được dỗ dành thế nào, bé cũng không nín. Đây là tình huống khiến không ít phụ huynh lo lắng và tìm kiếm lời giải đáp.

Thay vì những quan niệm tâm linh, khoa học lý giải đây là phản ứng hoàn toàn tự nhiên trong quá trình phát triển tâm lý và cảm xúc của trẻ. Việc trẻ sơ sinh khóc khi gặp người lạ chủ yếu bắt nguồn từ hai nguyên nhân chính mà cha mẹ cần hiểu rõ.

Trong những tháng đầu đời, khả năng nhận biết và phân biệt các mối quan hệ xã hội của trẻ chưa hoàn thiện. Bé dễ dàng cảm nhận sự khác biệt giữa khuôn mặt quen thuộc và khuôn mặt lạ. Tiếng khóc chính là công cụ giao tiếp để bé báo hiệu sự bất an, nhắc nhở người lớn rằng mình đang cảm thấy không an toàn.

Nguyên nhân 1: Thế giới qua đôi mắt "kinh dị" của trẻ sơ sinh

Sự khác biệt trong cách nhìn nhận bắt nguồn từ hệ thống thị giác chưa phát triển hoàn chỉnh. Ở trẻ 4 tháng tuổi, các tế bào hình nón trong võng mạc chưa trưởng thành. Thế giới trong mắt bé giống như một bộ phim cũ: độ tương phản cao, độ phân giải thấp, hình ảnh mờ và không rõ chi tiết.

Một khuôn mặt người lạ với nếp nhăn, râu, kính hay quần áo tối màu có thể biến thành một hình ảnh kỳ lạ, đáng sợ trong mắt trẻ. Những chi tiết về ánh sáng và bóng đổ bình thường cũng có thể khiến bé hoang mang. Đây là hiện tượng sinh lý bình thường. Khi thị lực phát triển, hình ảnh sẽ trở nên rõ ràng, quen thuộc và bé sẽ ngừng khóc vì sợ hãi.

Nguyên nhân 2: Khóc là cơ chế tự vệ bản năng

Khóc là ngôn ngữ và cũng là cơ chế bảo vệ tự nhiên của trẻ sơ sinh. Khi cảm thấy đe dọa từ một hình ảnh, âm thanh hay mùi vị lạ, bé sẽ khóc để báo động và tìm kiếm sự bảo vệ từ cha mẹ.

Sau 3 tháng, trẻ bắt đầu ghi nhớ mùi hương, hình dáng và giọng nói của người thân quen. Một người lớn tuổi xa lạ với giọng nói khàn, mùi thuốc hay nếp nhăn có thể khiến bé khó chịu. Phản ứng này giống như bản năng tránh né nguy hiểm của chúng ta. Với trẻ, mọi thứ quen thuộc đều mang lại cảm giác an toàn và dễ chịu.

Giải pháp cho cha mẹ: Kiên nhẫn đồng hành cùng con

Thay vì lo lắng, cha mẹ nên kiên nhẫn tạo điều kiện để trẻ làm quen với môi trường mới một cách từ tốn. Hãy giới thiệu người lạ cho bé trong bầu không khí tích cực, ấm áp, để bé có thời gian xây dựng lòng tin. Việc cho trẻ không gian khám phá tự nhiên sẽ giúp phát triển sự tự tin và kỹ năng xã hội. Mỗi bước tiến nhỏ đều góp phần xây dựng một tâm hồn vững vàng và cởi mở cho trẻ trong tương lai.