Những lề thói tai hại khiến trí não trẻ thui chột, cản trở phát triển tư duy

Theo nghiên cứu khoa học, não bộ con người chỉ hoàn thiện vào khoảng 25 tuổi. Do đó, những thói quen hình thành từ sớm có ảnh hưởng sâu sắc đến hành vi và tác động trực tiếp đến sự kết nối, phát triển của các tế bào thần kinh. Các thói quen tiêu cực kéo dài có thể âm thầm làm suy giảm khả năng tư duy, tập trung và học hỏi của trẻ.

Dưới đây là 5 thói quen xấu cản trở sự phát triển trí tuệ ở trẻ mà phụ huynh cần đặc biệt lưu ý.

1. Lười Vận Động

Cuộc sống của nhiều trẻ em hiện nay thường bó hẹp trong không gian từ nhà đến trường. Việc dành quá nhiều thời gian trong nhà, thiếu các hoạt động thể chất ngoài trời, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng nhận thức và phát triển trí tuệ.

Vận động đóng vai trò then chốt cho sự phát triển não bộ. Khi trẻ tập thể dục, tuần hoàn máu lên não được cải thiện, cung cấp nhiều oxy và dưỡng chất hơn, thúc đẩy sự phát triển và kết nối thần kinh. Quá trình này giúp nâng cao tư duy, trí nhớ và khả năng học tập. Đồng thời, vận động còn kích thích sản sinh dopamine – chất dẫn truyền thần kinh quan trọng cho sự tập trung và động lực.

Ngược lại, lối sống ít vận động kéo dài có thể làm chậm quá trình trao đổi chất của não, dẫn đến mệt mỏi, kém tập trung và cản trở sự phát triển trí tuệ tối ưu của trẻ.

2. Ngủ Không Đủ Giấc

Giấc ngủ là thời gian vàng để não bộ củng cố trí nhớ và xử lý thông tin. Trong khi ngủ, vùng hồi hải mã – trung tâm ghi nhớ của não – sẽ sàng lọc, loại bỏ thông tin dư thừa và lưu trữ kiến thức quan trọng vào bộ nhớ dài hạn.

Thiếu ngủ khiến các chất thải chuyển hóa tích tụ trong não, cản trở hoạt động của tế bào thần kinh, làm giảm tốc độ xử lý thông tin, khả năng tập trung và ghi nhớ. Về lâu dài, điều này ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự linh hoạt trong tư duy và sự phát triển trí tuệ của trẻ.

3. Chế Độ Ăn Uống Kém Lành Mạnh

Thói quen ăn nhiều đồ ngọt, nước có ga và đồ ăn vặt chứa nhiều đường có thể gây hại cho sự phát triển não bộ. Chúng không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể mà còn cản trở sự hình thành và kết nối của các tế bào thần kinh.

Việc bỏ bữa chính và tiêu thụ nhiều thực phẩm giàu chất béo chuyển hóa có thể dẫn đến tình trạng thiếu oxy lên não, khiến phản xạ chậm và tư duy kém linh hoạt. Chế độ ăn mất cân đối, thiếu vi chất còn khiến trẻ thiếu hụt các dưỡng chất thiết yếu, ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng học hỏi về lâu dài.

4. Lạm Dụng Thiết Bị Điện Tử

Ánh sáng xanh từ màn hình điện thoại, TV có thể phá vỡ nhịp sinh học, ức chế sản xuất melatonin – hormone điều hòa giấc ngủ. Điều này dẫn đến khó ngủ, ngủ không sâu, ảnh hưởng trực tiếp đến trí nhớ và sự phát triển não bộ.

Hơn nữa, các nội dung giải trí số cung cấp kích thích nhanh, khiến não bộ phụ thuộc vào dopamine dễ dàng. Điều này làm giảm hứng thú của trẻ với các hoạt động đòi hỏi sự tập trung và nỗ lực như học tập, đọc sách. Hậu quả là khả năng tư duy chậm lại, hiệu suất học tập giảm sút.

5. Ngại Giao Tiếp Và Tương Tác Xã Hội

Sự phát triển trí não của trẻ không chỉ đến từ sách vở mà còn thông qua các mối quan hệ và tương tác xã hội. Mỗi lần giao tiếp tích cực đều giúp củng cố các kết nối thần kinh, phát triển trí tuệ cảm xúc và kỹ năng xã hội.

Trẻ có kỹ năng xã hội tốt thường thích nghi nhanh, tư duy linh hoạt và có khả năng điều chỉnh cảm xúc tốt hơn. Việc được kết nối với bạn bè, chia sẻ và đồng cảm còn giúp trẻ xây dựng khả năng phục hồi tâm lý, giảm cảm giác cô đơn.

Do đó, việc hạn chế các thói quen xấu và khuyến khích trẻ tham gia các hoạt động vui chơi, giao tiếp lành mạnh là vô cùng quan trọng để não bộ phát triển toàn diện và linh hoạt.