Từ hàng rào bình dị, loài cây cũ trở thành tác phẩm bonsai đắt giá, biểu tượng của tài lộc, có cây lên tới hàng tỷ đồng.

Cây nguyệt quế, hay còn được biết đến với tên gọi nguyệt quý, nguyệt quới, là một loài thực vật thuộc họ Cam chanh. Cây có thể phát triển chiều cao từ 2 đến 8 mét, thân thẳng và nhẵn. Lá cây nhỏ, hình bầu dục, giữ màu xanh mướt quanh năm. Hoa nguyệt quế nở thành từng chùm từ 5 đến 10 bông, màu trắng tinh khôi, tỏa hương thơm dịu nhẹ, tạo cảm giác thư giãn tuyệt vời. Đây là loài cây rất phổ biến tại Việt Nam, xuất hiện ở cả khu vực đô thị lẫn nông thôn.

Trong đời sống, cây nguyệt quế thường được trồng làm hàng rào, viền lối đi để tạo cảnh quan cho khu dân cư và công viên. Giá bán một cây nguyệt quế thông thường trước đây chỉ dao động từ vài chục đến vài trăm nghìn đồng, tùy thuộc vào kích thước và độ trưởng thành.

Tuy nhiên, dưới bàn tay tài hoa của các nghệ nhân, nguyệt quế được "hóa phép" thành những tác phẩm bonsai nghệ thuật sống động, có giá trị kinh tế cao gấp hàng trăm, thậm chí hàng nghìn lần. Khi được trồng trong chậu và uốn nắn tỉ mỉ, cây sẽ tạo thành những dáng bonsai rất đặc biệt. Giới chơi cây cảnh đánh giá cao nguyệt quế bởi hình dáng đẹp và sự linh hoạt trong cách trồng, chăm sóc.

Nhiều nghệ nhân sinh vật cảnh chia sẻ, hoa nguyệt quế tuy không to hay sặc sỡ, nhưng lại được yêu thích nhờ sắc trắng tinh khôi và hương thơm dịu ngọt. Người chơi còn bị thu hút bởi dáng vẻ độc đáo với nhiều thế bonsai ấn tượng. Bên cạnh đó, cây còn mang ý nghĩa của sự hy vọng, với màu lá xanh và hoa trắng hài hòa, hương thơm nhẹ nhàng.

Với giá trị kinh tế lớn, nguyệt quế bonsai đang mang về nguồn thu nhập đáng kể cho nhiều người. Đặc biệt, một số nghệ nhân còn đi săn lùng, sưu tầm những cây nguyệt quế độc lạ để tạo tác thành những siêu phẩm bonsai có một không hai.

Theo kinh nghiệm của các nghệ nhân, để bán được một cây nguyệt quế bonsai thường mất khoảng 8 tháng từ khi trồng, nếu uốn nắn kỹ lưỡng thì có thể lên đến 2 năm. Một cây đẹp, có giá trị cao phải đạt độ già về bệ gốc, hoành thân và chi cành. Cây nguyệt quế không ưa ánh sáng trực tiếp, nên cần được che lưới hoặc trồng dưới bóng râm.

Việc chọn phôi khỏe, có dáng đẹp ngay từ đầu là rất quan trọng. Cây thường ra hoa khoảng 2 tháng một lần; mỗi đợt ra hoa cần bấm ngọn để cây nảy lộc mới, tuyệt đối không cắt trụi lá để cây có đủ "sức thở", kéo nhựa nuôi thân.

Hiện nay, một cây nguyệt quế trồng từ 8-9 tháng có giá từ 7 triệu đồng. Cây từ 2 năm tuổi trở lên có giá dao động từ 15 đến 30 triệu đồng. Trung bình, một cơ sở có thể bán gần 10 cây mỗi tháng, mang về thu nhập hàng trăm triệu đồng nhờ chiến lược vừa trồng vừa bán đều đặn.

So với các loại bonsai khác, nguyệt quế được ưa chuộng nhờ độ già và dáng dấp đẹp, dễ mang lại giá trị kinh tế. Thay vì bán ồ ạt, nhiều nghệ nhân thường đem tác phẩm đi giao lưu với giới chơi cây, từ đó học hỏi và nâng tầm giá trị cho cây của mình.

Trước đây, nhiều nghệ nhân chỉnh sửa cây theo lối kiểng cổ. Khi phong trào chơi bonsai nở rộ, họ đã thay đổi để bắt kịp xu hướng. Quá trình này đòi hỏi nhiều thời gian, cùng với tay nghề cao, con mắt thẩm mỹ, sự kiên trì và nhẫn nại, bởi thân nguyệt quế vốn cứng và giòn, rất dễ gãy nếu uốn nắn không khéo.

Chính vì vậy, những chậu nguyệt quế bonsai độc đáo thường được các nghệ nhân đặt tên riêng đầy nghệ thuật như "Nhất trụ kình thiên", "Nửa vầng trăng"... để gia tăng giá trị. Thậm chí, có những cây sở hữu bộ đế hoành tráng gần 1,2m với chiều cao lên đến 3m.

Những siêu phẩm nguyệt quế bonsai có tuổi đời cao, thân gốc cổ thụ, hình dáng độc nhất vô nhị, được chăm sóc công phu có thể đạt giá trị lên đến hàng tỷ đồng. Điển hình như bộ tứ nguyệt quế tại An Giang được định giá 8 tỷ đồng, hay nhiều tác phẩm nghệ thuật từ Thái Nguyên, Gia Lai đến TP Cần Thơ với giá trị từ hàng chục triệu đến hàng tỷ đồng.