Thân mẫu Thành Lộc - ái nữ của ông bầu vang danh trong đại gia tộc: Chồng là NSND, nhiều con thành danh

Trong lịch sử sân khấu miền Nam, nếu gia tộc Bầu Thắng - Minh Tơ bên ngoại của NSƯT Thành Lộc được xem như một “thánh đường” của nghệ thuật cải lương tuồng cổ, thì gia tộc Thành Tôn bên nội lại là dòng họ 4 đời gắn bó với sự trang nghiêm của hát bội. Từ sự giao thoa của hai đại gia tộc nghệ thuật ấy, cố nghệ nhân Huỳnh Mai hiện lên như một người phụ nữ tài sắc, giàu bản lĩnh và để lại dấu ấn sâu đậm trong đời sống sân khấu Việt.

Bà không chỉ là con gái của một ông bầu nổi tiếng, là vợ của danh sư hát bội, mà còn là mẹ của nhiều nghệ sĩ tên tuổi như Bạch Lê, Bạch Long và NSƯT Thành Lộc. Cuộc đời nghệ nhân Huỳnh Mai là câu chuyện về sự mực thước, tận tụy, lòng tự trọng và niềm kiêu hãnh của một người sinh ra trong gia đình nghệ thuật truyền thống.

Nghệ sĩ Bạch Long và NSƯT Thành Lộc bên bố mẹ - những người đều có cuộc đời gắn bó sâu sắc với nghệ thuật.

XEM VIDEO: Nghệ sĩ Thành Lộc nói về gameshow.

Nghệ nhân Huỳnh Mai, tên thật là Nguyễn Thị Huỳnh Mai, sinh năm 1930, là người con nhà nòi của gia tộc Bầu Thắng. Cha bà là ông Nguyễn Văn Thắng, người có công gầy dựng đình Cầu Quan thành điểm hội tụ của nhiều bậc thầy tuồng cổ. Lớn lên giữa tiếng trống chầu và không khí sân khấu, bà sớm được cha truyền dạy những kỹ năng nền tảng của nghề.

Ngay từ vai diễn đầu tiên là Trịnh Ấn trong tuồng Trảm Trịnh Ân, nghệ nhân Huỳnh Mai đã bộc lộ lối diễn linh hoạt, tươi trẻ và có cá tính riêng. Với vóc dáng nhỏ nhắn, bà không đi theo hướng đào chánh mà ghi dấu ở các vai đào tính cách, đào lẳng như Tiết Kim Liên, hay vai đào mụ trong Lương Sơn Bá - Chúc Anh Đài.

Nghệ nhân Huỳnh Mai được nhớ đến là người phụ nữ nhỏ bé nhưng tài giỏi. Chồng bà là NSND Thành Tôn, một tên tuổi lớn của nghệ thuật hát bội.

Cơ duyên đưa bà kết duyên cùng NSND Thành Tôn, bậc thầy uyên bác thuộc dòng họ có 4 đời theo nghiệp hát bội từ thời quan triều Nguyễn. Gia tộc bên chồng bà bắt đầu từ cụ Nguyễn Văn Sĩ, qua các đời ông bầu Luông, kép Nguyễn Văn Nở rồi đến NSND Thành Tôn - người nghệ sĩ không chỉ giỏi ca diễn mà còn am tường đàn kìm, đàn cò và đàn sến.

Sự kết hợp giữa con gái Bầu Thắng và truyền nhân gia tộc Thành Tôn đã tạo nên một tổ ấm nghệ thuật mẫu mực, nơi hai dòng máu nghệ thuật cổ truyền hòa quyện. Chính từ nền tảng ấy, nhiều tài năng xuất chúng của sân khấu Việt đã được nuôi dưỡng và trưởng thành.

NSND Quế Trân từng chia sẻ rằng nghệ nhân Huỳnh Mai chính là người học trò cuối cùng của ông cố nội cô. Với dáng người nhỏ nhắn, xinh xắn, bà thường được giao những vai đào tính cách. Theo lời kể của cố NSND Thanh Tòng, nét diễn của bà luôn toát lên vẻ tươi trẻ, linh động, nhờ đó dễ dàng chiếm được tình cảm của khán giả.

Vợ chồng nghệ nhân Huỳnh Mai và NSND Thành Tôn có những người con tài năng, trong đó có NSƯT Thành Lộc.

Không chỉ chỉn chu trên sân khấu, trong đời thường, nghệ nhân Huỳnh Mai cũng rất nghiêm khắc với bản thân để làm gương cho con cháu. Bà giữ nề nếp gia phong của gia tộc Bầu Thắng - Minh Tơ, nơi có truyền thống ít khi khen ngợi con cháu vì không muốn thế hệ sau sớm tự mãn. Bởi vậy, mỗi lời khen của bà luôn trở nên đặc biệt quý giá.

Lúc sinh thời, NSND Thanh Tòng từng nhớ mãi kỷ niệm khi ông diễn vai Võ Tòng, thực hiện động tác múa côn kết hợp xiếc để đặt ly rượu trên đầu gậy. Sau đêm diễn, bà vào tận hậu trường, mỉm cười và khen: “Hôm nay con múa đẹp lắm!”. Chỉ một lời động viên hiếm hoi ấy cũng đủ khiến vị “thống soái” của cải lương tuồng cổ vui đến mất ngủ. Ngược lại, trước những sơ suất trong nghề, bà luôn thẳng thắn góp ý, trách mắng và nhắc nhở để con cháu hoàn thiện hơn. Sự nghiêm cẩn với nghề và nhân cách của bà đến nay vẫn là tấm gương cho nhiều thế hệ nghệ sĩ cải lương, hát bội và kịch nói.

Khi tài năng đang ở độ rực rỡ, nghệ nhân Huỳnh Mai lại chọn một quyết định đầy hy sinh khi thấy con gái lớn là nghệ sĩ Bạch Lê bắt đầu tỏa sáng: bà lùi về hậu phương. Bà gác lại hào quang sân khấu để trở thành điểm tựa cho chồng và các con. Những năm tháng sau đó, bà dành trọn tâm sức cho gia đình, chăm lo từng bữa ăn, giấc ngủ, dù sức khỏe bị ảnh hưởng bởi khói than củi từ những chiếc lò xô cũ kỹ.

Dưới sự dạy bảo nghiêm khắc nhưng bao dung của bà, 6 người con gồm Bạch Liên, Bạch Lê, Bạch Lựu, Bạch Lý, Bạch Long và Thành Lộc đều trở thành những gương mặt đáng chú ý. Lối sống của nghệ nhân Huỳnh Mai ảnh hưởng sâu sắc đến phong cách làm nghề của các con. Dù xuất thân từ hai đại gia tộc lẫy lừng, bà vẫn giữ phong thái giản dị, khiêm tốn, là biểu tượng của lòng tự trọng và sự nỗ lực bền bỉ.

Nghệ sĩ Bạch Liên bên mẹ - cố nghệ nhân Huỳnh Mai.

Trong các con, NSƯT Thành Lộc là người gắn bó với mẹ nhiều nhất ở những năm tháng tuổi già. Dù các chị của Thành Lộc ở nước ngoài nhiều lần muốn đón bà sang phụng dưỡng, bà đều từ chối vì muốn ở lại chăm lo cho con trai út.

Trong mắt nghệ nhân Huỳnh Mai, dù Thành Lộc đã ngoài tuổi tứ tuần hay trở thành “phù thủy sân khấu” nổi tiếng, anh vẫn là đứa con bé bỏng cần mẹ quan tâm. Bà thường nhắc con hạn chế ăn uống bên ngoài vì lo dịch bệnh, đồng thời luôn khẳng định rằng dù con bao nhiêu tuổi, với mẹ, con vẫn mãi là một đứa trẻ.

Những năm tháng cuối đời, nghệ nhân Huỳnh Mai vẫn giữ tinh thần lạc quan.

Khi sức khỏe suy giảm sau một tai nạn, nghệ sĩ Thành Lộc đã dành nhiều thời gian ở bên mẹ như một cách bù đắp cho những năm tháng tuổi trẻ từng vô tâm. Trong giờ phút mẹ lâm chung, anh nhẹ nhàng thì thầm bên tai bà những lời trấn an, giống như cách bà từng vỗ về anh khi ốm đau thuở nhỏ, để mẹ có thể thanh thản ra đi, gặp lại tổ tiên và người chồng quá cố. Dù không thể có mặt đúng khoảnh khắc bà nhắm mắt vì bận lịch tập chương trình Ngày xửa ngày xưa, Thành Lộc vẫn cảm thấy an lòng khi mẹ đã thoát khỏi những đau đớn thể xác.

Nghệ nhân Huỳnh Mai qua đời năm 2019, hưởng thọ 90 tuổi, để lại khoảng trống lớn trong gia tộc nghệ thuật. Bà không chỉ để lại những vai diễn trong ký ức khán giả xưa, mà còn để lại một di sản sống: những người con nghệ sĩ tiếp tục mang lời ca, tiếng hát và các vai diễn đến với công chúng.

Hình ảnh vui vầy, dễ thương thuở nào của cố nghệ nhân Huỳnh Mai bên con cháu.